Երևան, 17.Հոկտեմբերի.2019, 00:00
Հայտնաբերվել է ատրճանակը, որով քաղաքացին սպանել էր ոստիկանին (տեսանյութ) Ոստիկանների վրա հարձակում գործած եղբայրները դեպքից առաջ գողություն են կատարել. պարզվել են դեպքի նոր հանգամանքներ Ոստիկանների նկատմամբ հարձակում գործած անձինք եղբայրներ են՝ 18 և 16 տարեկան. վերջիններս ձերբակալվել են Բակո Սահակյանն ընդունել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին Ոստիկանին հրազենի գործադրմամբ սպանելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել երկու անձ Քաղաքացին խլել է իրեն հետապնդող ոստիկանի ատրճանակը և սպանել նրան. ոստիկանությունը նոր մանրամասներ է հայտնում Սննդային թունավորմամբ Արտաշատի ԲԿ տեղափոխված աշակերտների թիվն ավելանում է Վիտալի Բալասանյանի ասուլիսը Ստեփանակերտում՝ ուղիղ Ռոբերտ Քոչարյանի և այլ նախկին պաշտոնյաների գործով դատական նիստը հետաձգվեց․ հաջորդ նիստը տեղի կունենա նոյեմբերի 5-ին (տեսանյութ) ԱԱԾ-ն բացահայտել է կաշառք պահանջելու և ստանալու դեպքեր

«Նիկոլ Փաշինյանի պաշտոնավարումից հետո Հայաստանում բարձրանալո՞ւ է անցումային արդարադատության հարցը, թե՞ ոչ». Արփինե Հովհաննիսյան

Արփինե Հովհաննիսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Մի քանի փաստ ու հարց` անցումային արդարադատության վերաբերյալ.

Վաղը Ազգային ժողովում տեղի են ունենալու լսումներ անցումային արդարադատության վերաբերյալ։

Այս կապակցությամբ ես սկսում եմ գրառումների շարք՝ անդրադառնալով ինչպես բուն անցումային արդարադատությանը վերաբերող խնդիրներին, վեթինգին, այնպես էլ՝ անցումային արդարադատության քննարկման ձևաչափերին և հիմնական բանախոսներին։

ՄԱՍ 1
Միջազգային փորձագետի և անցումային արդարադատության ենթատեքստի մասին

ՓԱՍՏ 1
Վաղը, որպես հիմնական բանախոս, հանդես է գալու անցումային արդարադատության վերաբերյալ թերևս ամենահայտնի, ամենամեջբերվող և այս ինստիտուտն ամենաջերմեռանդ կերպով պաշտպանող փորձագետներից մեկը՝ Ռուբեն Կարանզան, ով ներկայումս, որպես Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոնի (ICTJ) փորձագետ, աշխատում է Նեպալի, Թիմոր-Լեստեի, Ինդոնեզիայի, Ֆիլիպինների, Իրաքի, Պաղեստինի, Լիբերիայի, Գանայի, Հարավային Աֆրիկայի, Քենիայի քաղաքականության մշակողների հետ։ Հիշեցնում եմ, որ այս երկրներում եղել են զանգվածային արյունահեղություններ։

ՓԱՍՏ 2
Սա պարոն Կարանզայի առաջին այցը չէ Հայաստան։ Դեռևս անցած տարվա հուլիսի 18-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է «Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոն»-ի (ICTJ) և «Բաց հասարակության հիմնադրամներ»-ի («Սորոսի հիմնադրամ») փորձագետներին։ Պարոն Կարանզայի անունը չէր առանձնացվում, սակայն նրա թվիթերյան գրառումներից և հարցազրույցներից պարզ երևում է, որ նա ևս եղել է փորձագետների կազմում։ Այս լուրը սպրդել էր լրահոսից և անուշադրության մատնվել։ Լուսանկարը՝ պարոն Կարանզայի թվիթերյան էջից։

ՓԱՍՏ 3
«Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոն»-ի կայքում նշված է, որ պարոն Կարանզան հանդիպել է քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների, մարդու իրավունքների և հակակոռուպցիոն ակտիվիստների, ինչպես նաև՝ իշխանության առանցքային ներկայացուցիչների հետ։ Սակայն չկա տեղեկատվություն, թե բացի վարչապետ Փաշինյանից և «Բաց հասարակության հիմնադրամներ»-ից («Սորոսի հիմնադրամ»), ուրիշ ում հետ է հանդիպել պարոն Կարանզան։

ՓԱՍՏ 4
Վերը նշված հանդիպման վերաբերյալ պաշտոնական հաղորդագրությունում դեռևս խոսք չկա Հայաստանում անցումային արդարադատության իրականացման մասին, այլ խոսվում է ընդհանուր դատաիրավական բարեփոխումների մասին։ Այս հանդիպումից հետո է միայն, որ օգոստոսի 17-ին առաջին անգամ օրակարգ նետվեց անցումային արդարադատության թեման։

ՓԱՍՏ 5
Հետաքրքիր են պարոն Կարանզայի դիրքորոշումները Հայաստանում տիրող իրավիճակի վերաբերյալ.

– Ըստ նրա՝ Հայաստանում հեղափոխությամբ վերջ է դրվել ավտորիտար ռեժիմին (02.10.2018թ․ թվիթերյան գրառում)։

– Նա Հայաստանում վեթինգի իրականացման ջերմ աջակից է, քանի որ ըստ նրա՝ նախկին ռեժիմի մի շարք ներկայացուցիչներ շարունակում են զբաղեցնել բարձր պաշտոններ, այդ թվում՝ դատավորներ և դատախազներ են (11.09.2018թ․ հարցազրույց)։

– Վարչապետի հարյուր օրվա հանրահավաքից անմիջապես հետո նա իր դիրքորոշումն է հայտնել նաև Ռոբերտ Քոչարյանի գործի վերաբերյալ (17.08.2018թ․ հարցազրույց)։

Նշված փաստերն առաջացնում են մի շարք ՀԱՐՑԵՐ, որոնք, կարծում եմ, պետք է ուղղել պարոն Կարանզային՝ հատկապես հաշվի առնելով այն, որ երեկվա իմ հարցման արդյունքները հաստատեցին, որ փորձագետները պետք է լինեն անաչառ։

– Ինչո՞վ է Հայաստանի իրավիճակը նման այն երկրների իրավիճակին, որոնցում փորձագետ է պարոն Կարանզան։ Օրինակ, ինչպիսի՞ համեմատականներ կան Ֆիլիպինների դիկտատուրայի, Քենիայի, Իրաքի, Լիբերիայի և Հայաստանի միջև։

– Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ պարոն Կարանզան «Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոն»-ի փորձագետ է՝ նա ներկայացնում է ի՞ր տեսակետը, թե՞ կենտրոնի դիրքորոշումը։

– Արդյո՞ք կենտրոնը պատրաստվում է Հայաստանի իրավիճակի վերաբերյալ ներկայացնել զեկույց, ինչպես արվում է մյուս երկրների դեպքում, թե՞ ոչ։ Սա հատկապես կարևոր է այն համատեքստում, որ վարչապետ Փաշինյանը վեթինգի վերաբերյալ օրինագծի մշակման համար սահմանել է երկու ամսվա ժամկետ։

– Եթե այո, ապա այդ զեկույցը հենվելու է պարոն Կարանզայի՝ 2018թ. հուլիսին կայացված հանդիպումների վրա՞, թե՞ լինելու են նոր հանդիպումներ և քննարկումներ՝ հաշվի առնելով այս ընթացքում երկրում փոփոխված տրամադրությունները։

– Արդյո՞ք եղել է իրավիճակ, երբ «Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոն»-ը խորհուրդ է տվել զերծ մնալ անցումային արդարադատությունից։ Առաջին հայացքից թվում է, որ կենտրոնը միշտ կողմ է անցումային արդարադատության իրականացմանը։

Նույնիսկ Վրաստանի վերաբերյալ 2017թ. զեկույցում կենտրոնն առաջարկում էր իրականացնել անցումային արդարադատություն՝ «Վարդերի հեղափոխություն»-ից հետո ծագած խնդիրների հաղթահարման նպատակով և պարզելու համար, թե օրինակ ինչ հանգամանքներում են Սահակաշվիլիի օրոք ընդամենը մի քանի լարիով պետությանը գույք նվիրել։ Ու այստեղ առաջանում է հարց, թե արդյո՞ք կենտրոնը ցանկացած հաջորդ իշխանափոխությունից հետո պաշտպանում է անցումային արդարադատությունը, թե՞ ոչ։

Օրինակ, նույն Նիկոլ Փաշինյանի պաշտոնավարումից հետո Հայաստանում բարձրանալո՞ւ է անցումային արդարադատության հարցը, թե՞ ոչ։

– Ի՞նչ չափանիշներով է պարոն Կարանզան գնահատում, որ Հայաստանի նախորդ ռեժիմը եղել է ավտորիտար, այն պայմաններում, երբ «Բերթելսմանի փոխակերպման համաթվի» համաձայն՝ Հայաստանը 2006-2018 թվականներին դասակարգված էր 4-րդ աստիճանում՝ որպես չափավոր միահեծանություն (moderate autocracy)։ Այս մասին նշված է նաև Իրավաբանների հայկական ասոցիացիայի զեկույցում։

– Հայաստանի վերաբերյալ պատկերացումը պարոն Կարանզան ձեռք է բերել պարոն Փաշինյանի և «Բաց հասարակության հիմնադրամներ»-ի ներկայացուցիչների հետ քննարկումների՞ց, թե՞ նա հանդիպել է նաև ոչ իշխանական և ոչ իշխանամերձ շրջանակների հետ։

– Եվ վերջապես, պարոն Կարանզան եկել է Հայաստան վերջնական վերդիկտո՞վ, թե՞ պատրաստ է լսել բոլոր կողմերի կարծիքները»։

Ովքեր են ոստիկանի սպանության և մեկ այլ ոստիկանի ծեծի մեջ կասկածվող եղբայրները, և ի՞նչ է տեղի ունեցել սպանության գիշերը. մանրամասներ «Էլի լավա, բայց 35 եվրո չի էլի». Արեն Ապիկյան ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են. Գորիս-Կապան հատվածի 8-14-րդ կմ-երը բեռնատարների համար փակ են լինելու Ինչպիսի եղանակ է սպասվում Հայաստանում առաջիկա օրերին Երևանում տղամարդը դանակահարել է քրոջ ամուսնուն. ArmeniaSputnik.am Պարոնայք, բացեք ձեր աչքերը, թիրախում Զանգեզուրն է․ Արթուր Ղազինյան Իշխանական սպասավոր անողնաշար եգորյան տիկոն ու էն սաֆարովների էգը հանդիպել էին սեփական որդու արյունը քեշով ծախած, արդեն իսկ միլիոնատեր Քլոյանի հետ. Նարեկ Մանթաշյան (լուսանկար) Հայ մամուլը բազմաթիվ մարտահրավերների առջև է․ Ժուռնալիստների միություն Ոստիկանությունը բերման է ենթարկել թմրամոլության մեջ կասկածվող անձի Ինչպես 2016-ին, այնպես էլ հիմա Ադրբեջանը խոսքով և գործով զգուշացնում է՝ պատրաստվում է պատերազմի. Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ (տեսանյութ) Հայաստանը լքողների թիվը վերջին չորս ամիսների ընթացքում այնքան է ավելացել, որ վիճակագրական ծառայությունն է խուսափում կոնկրետ թվեր հրապարակելուց. Գարեգին Պետրոսյան Արարատի մարզի Տափերական համայնքում կանցկացվեն արտահերթ ընտրություններ Շվեյցարիան որոշել է մեղմացնել Սիրիայի դեմ սահմանված պատժամիջոցները Թուրքիայի ռազմական գործողությունների պատճառով Հայաստանը National Geograghic-ի «Կանայք, խաղաղություն եւ անվտանգություն» ինդեքսում 82-րդ տեղն է զբաղեցրել Հրդեհ Զորավան գյուղում` բրիկետների արտադրամասի տարածքում ԵԱՏՄ երկրներում կենսաթոշակային ապահովության ոլորտում կարգավորվում են քաղաքացիների իրավունքները ՍԴ–ն պահում է իր խրամատը. ի՞նչ է սպասվում. 7or.am Ավելորդ խորհրդապահությունը վնասակար է Ղարաբաղյան կարգավորման բանակցություններում. Politik.am Ոստիկանները ապօրինի թմրամիջոց պահելու, օգտագործելու եւ իրացնելու կասկածանքով բերման են ենթարկել 3 քաղաքացու Ջաջուռ գյուղում այրվել է մոտ 40 հա խոտածածկույթ Պետական սեփականության գույքը մի քանի անգամ ցածր գնով է օտարվել. պետությանը պատճառվել է շուրջ 37 մլն դրամի վնաս. դատախազություն Ցեղասպանության թեմայով Թուրքիայի նախագահի հայտարարությունները մեկնաբանության արժանի չեն. ՀՀ ԱԳՆ Եթե ադրբեջանցիները փորձեն սահմանը հատել, իրենք իրենց սեփական ականների վրա կպայթեն. Դավիթ Բաբայանը՝ տարածված տեսանյութի մասին Զոհրաբ Մնացականյանը ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարի հետ քննարկել է ԼՂ հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման գործընթացը Միջադեպ «Զվարթնոց»-ում. Հաշվառողը բռունցքով հարվածել է քաղաքացուն. հնչել են հայհոյանքներ Վարչապետի կարգախոսն այնտեղ է, որտեղ պետք է լիներ ՀՀ երկրորդ նախագահի գրքի գովազդը. Yerevan.Today Արցախին սահմանամերձ Ադրբեջանի Թարթառի շրջանում ադրբեջանցիներ են հավաքվել, որոնք նպատակ ունեն շարժվել դեպի Արցախի սահման. Ալեն Ղուլյան (տեսանյութ) Այս տարվա երրորդ եռամսյակում անշարժ գույքի գործարքներն աճել են 17.9 տոկոսով Հայտնաբերվել է ատրճանակը, որով քաղաքացին սպանել էր ոստիկանին (տեսանյութ) Դիլիջան քաղաքում այրվում է մոտ 3 հա խոտածածկույթ Մխիթարյանը շարք կվերադառնա հաջորդ շաբաթվա ընթացքում Ռուս կինը մասնատել է հարևանին ու երթուղային տաքսիով մաս-մաս տեղափոխել տարբեր վայրեր Մեսսին 6-րդ անգամ արժանացավ «Ոսկե խաղակոշիկին» Սուրեն Վարդանյանն ազատվել է Լիբանանում Հայաստանի առևտրական ներկայացուցչի պաշտոնից Արտաշատի դպրոցներից մեկից հիվանդանոց տեղափոխված բոլոր երեխաները դուրս են գրվել առողջացմամբ Ոստիկանների վրա հարձակում գործած եղբայրները դեպքից առաջ գողություն են կատարել. պարզվել են դեպքի նոր հանգամանքներ Այսօր առավոտյան հարձակման ենթարկված ոստիկանները պարգեւատրվել են. մեկը՝ հետմահու ՀՀ պաշտպանության նախարարն ընդունել է Գերմանիայի դեսպանին Վերջին օրերի իրադարձությունները կարծես թե փաստում են, որ մոտենում ենք ատելության սահմանագծին. Արշավիր Ղարամյան Կանխվել են դատապարտյալներին արգելված իրերի փոխանցումները Ryanair-ը մուտք գործեց ՀՀ ավիաշուկա Էսպիսի քայլերի գնացողներն ու էս գաղափարների հավատով ապրողները երբեք ու ոչ մի դեպքում իրավունք չունեն հոլովելու հայրենասիրություն բառն ու գաղափարը. Հովհաննես Հարությունյան Հոկտեմբերի 14-ի դրությամբ ՀՀ է ներմուծվել շուրջ 114 հազար ավտոմեքենա, որի արդյունքում գանձվել է մոտ 51 մլրդ դրամ. Դավիթ Անանյան ԱՄՆ-ում միլիարդատերը 600 մլն դոլար Է կորցրել կանանց վերաբերյալ անհաջող կատակի պատճառով Լիլիթ Հովհաննիսյանի նկատմամբ քրգո՞րծ է հարուցվել. Factor.am Հոկտեմբերի 20-ից ջերմաստիճանը կտրուկ կնվազի ՍԱՏՄ-ն վերահսկողություն է սկսել Արտաշատի բոլոր դպրոցներում Հայաստան թռչող «Պոբեդա» ավիաընկերությունը 40%-ով թանկացնում է տոմսերը Հրդեհ՝ Երևանում գտնվող գործարանում «Հրապարակ». Իշխանության եւ Վահե Գրիգորյանի միջեւ անջրպետ է առաջացել. Վերջինս համոզում է անցնել իր նամակի 2-րդ կետին Ոստիկանների նկատմամբ հարձակում գործած անձինք եղբայրներ են՝ 18 և 16 տարեկան. վերջիններս ձերբակալվել են «Ջոկեր»-ը համաշխարհային վարձույթում ավելի շատ գումար Է հավաքել, քան ԱՄՆ-ում Այսօր սպանված ոստիկան Տիգրան Առաքելյանը 2 անչափահաս երեխա ուներ (լուսանկարներ) Արման Սարգսյանն այցելեց գիշերը տեղի ունեցած միջադեպի հետևանքով վիրավորված ոստիկանին Բակո Սահակյանն ընդունել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին «Եթե Ռոբերտ Քոչարյանը գա ու էս դատախազության հերը անիծի, ես տասը ձեռքով կկանգնեմ իրա կողքին, իրա համար մոմ կվառեմ». ակտիվիստ Նելլիի երկակի ստանդարտները (տեսանյութ) Ոստիկանին հրազենի գործադրմամբ սպանելու կասկածանքով բերման է ենթարկվել երկու անձ Գրիգորի Հայրապետովը պաշտոնից ազատվեց Վիտալի Բալասանյանի ասուլիսից հետո. Hzham.am Հերոսներն ունեն 6-րդ զգայարան և միշտ զգում են վերահաս վտանգը. ի վերջո հասկացեք մեկ բան` նրանց ոչ ոք չի վճարել հայրենիքը պաշտպանելու համար. Արա Վարդանյանը՝ Վիտալի Բալասանյանի մասին Եթե ՀՀ-ն չունի Սահմանադրական դատարան, ինչու՞ էիր ինքնամոռաց ձևով ընտրվում այդ մարմնի դատավոր. ինչու՞ ես աշխատավարձ ստանում, ինչու՞ ես սենյակ զբաղեցնում. Գևորգ Պետրոսյանը՝ Վահե Գրիգորյանին «Փաստ». Ինչ-ինչ հանգամանքների բերումով նախարարի աթոռին հայտնված մարդը որակումներ է տա­լիս տարբեր մտավորականների, որոնք «համարձակվում են» այլ կարծիք հայտնել «Փաստ». ՍԴ դատավոր Ֆելիքս Թոխյանի դեմ կոմպրոմատային փաթեթ է գործի դրվել Երևանում և Շիրակի մարզում մի քանի ժամ լույս չի լինելու Վթարի պատճառով 12 ժամ ջուր չի լինելու «Իրավունք». ԼՀԿ-ն իշխանությունից նոր ակնկալիք ունի Քաղաքացին խլել է իրեն հետապնդող ոստիկանի ատրճանակը և սպանել նրան. ոստիկանությունը նոր մանրամասներ է հայտնում «Ժողովուրդ»․ Ինչու է Վիգեն Սարգսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասով քրեական գործը «շրջում» քննչականներում Արտարժույթների փոխարժեքներն այսօր Կրակոցներ Երևանում. ծառայողական պարտականությունները կատարելիս մեկ ոստիկան սպանվել է, մյուսը դաժան ծեծի է ենթարկվել (լուսանկարներ). Shamshyan.com «Ժողովուրդ». Արսեն Թորոսյանը «զոհաբերեց» փոխնա­խարարին, որ իր հարաբերություններն ԱԺ-ի հետ կարգավորի. մեկ այլ առանցքային պատճառ էլ կա Ինչպիսի եղանակ է սպասվում Հայաստանում առաջիկա օրերին Ֆինանսների նախարարության մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաներ կասկածվում են պաշտոնեական դիրքը չարաշահելու մեջ՝ պետությանը պատճառելով 1 մլրդ 700 մլն դրամի վնաս. Shamshyan.com Ավտովթար Կոտայքի մարզում. Աբովյան քաղաքի Տիեզերագնացների հրապարակում բախվել են 3 Mercedes-ներ. կա վիրավոր (լուսանկարներ) Shamshyan.com Իշխանությունը ծնում է նոր վահե գրիգորյաններ. Նարեկ Մանթաշյան Հայագիտությունն ու իշխանություն ներթափանցած ապազգային դրսևորումներն անհամատեղելի են. Գարեգին Պետրոսյան Այրվել է մոտ 200 հա խոտածածկույթ Շվեդիան չեղարկել է Թուրքիային զինտեխնիկա մատակարարելու թույլտվությունը Քոչարյանի պաշտպանները ծավալուն հիմնավորումներ կներկայացնեն ՄԻԵԴ Մեծ պալատին Հայտնաբերվել է դի Խոշոր ու ողբերգական ավտովթար Տավուշի մարզում. 35-ամյա տղամարդու դին հայտնաբերվել է ավտոմեքենայից դուրս. կա վիրավոր.