Երևան, 25.Հունիսի.2019, 00:00
Ազգային ժողովն ամբողջությամբ ընդունեց Հարկային օրենսգրքի փոփոխությունների փաթեթը Ռոբերտ Քոչարյանը և իր պաշտպանական խմբի անդամները չեն մասնակցելու այսօրվա դատական նիստին Ադրբեջանի ԱԳ նախարարի պնդումները չեն համապատասխանում իրականությանը. ՀՀ ԱԳՆ ԱԺ արտահերթ նիստը` ուղիղ․ քննարկվում է Հարկային օրենսգրքի փաթեթը Հրազդանում ջրանցքն ընկած 9-ամյա երեխան մահացել է (տեսանյութ) Վերին Լարսում կանգնեցված ավտոբուսի ուղևորներին Հայաստան տեղափոխող լրացուցիչ մեքենան արդեն Վրաստանում է. խոսնակ Ֆելիքս Ցոլակյանը խիստ դժգոհություն է հայտնել ԱԻՆ-ում առկա կարգապահության մակարդակից Շտապ հավաք ՍԴ դիմաց՝ ընդդեմ Վահե Գրիգորյանի հայտարարության (ուղիղ) Մանկավարժական համալսարանում գազի հոտից 2 ուսանողի ինքնազգացողություն վատացել է. 60 ուսանող է տարհանվել Վերին Լարսում արգելված իր տեղափոխելու համար կանգնեցվել է հայերի տեղափոխող ավտոբուս

«Նիկոլ Փաշինյանի պաշտոնավարումից հետո Հայաստանում բարձրանալո՞ւ է անցումային արդարադատության հարցը, թե՞ ոչ». Արփինե Հովհաննիսյան

Արփինե Հովհաննիսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «Մի քանի փաստ ու հարց` անցումային արդարադատության վերաբերյալ.

Վաղը Ազգային ժողովում տեղի են ունենալու լսումներ անցումային արդարադատության վերաբերյալ։

Այս կապակցությամբ ես սկսում եմ գրառումների շարք՝ անդրադառնալով ինչպես բուն անցումային արդարադատությանը վերաբերող խնդիրներին, վեթինգին, այնպես էլ՝ անցումային արդարադատության քննարկման ձևաչափերին և հիմնական բանախոսներին։

ՄԱՍ 1
Միջազգային փորձագետի և անցումային արդարադատության ենթատեքստի մասին

ՓԱՍՏ 1
Վաղը, որպես հիմնական բանախոս, հանդես է գալու անցումային արդարադատության վերաբերյալ թերևս ամենահայտնի, ամենամեջբերվող և այս ինստիտուտն ամենաջերմեռանդ կերպով պաշտպանող փորձագետներից մեկը՝ Ռուբեն Կարանզան, ով ներկայումս, որպես Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոնի (ICTJ) փորձագետ, աշխատում է Նեպալի, Թիմոր-Լեստեի, Ինդոնեզիայի, Ֆիլիպինների, Իրաքի, Պաղեստինի, Լիբերիայի, Գանայի, Հարավային Աֆրիկայի, Քենիայի քաղաքականության մշակողների հետ։ Հիշեցնում եմ, որ այս երկրներում եղել են զանգվածային արյունահեղություններ։

ՓԱՍՏ 2
Սա պարոն Կարանզայի առաջին այցը չէ Հայաստան։ Դեռևս անցած տարվա հուլիսի 18-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է «Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոն»-ի (ICTJ) և «Բաց հասարակության հիմնադրամներ»-ի («Սորոսի հիմնադրամ») փորձագետներին։ Պարոն Կարանզայի անունը չէր առանձնացվում, սակայն նրա թվիթերյան գրառումներից և հարցազրույցներից պարզ երևում է, որ նա ևս եղել է փորձագետների կազմում։ Այս լուրը սպրդել էր լրահոսից և անուշադրության մատնվել։ Լուսանկարը՝ պարոն Կարանզայի թվիթերյան էջից։

ՓԱՍՏ 3
«Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոն»-ի կայքում նշված է, որ պարոն Կարանզան հանդիպել է քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների, մարդու իրավունքների և հակակոռուպցիոն ակտիվիստների, ինչպես նաև՝ իշխանության առանցքային ներկայացուցիչների հետ։ Սակայն չկա տեղեկատվություն, թե բացի վարչապետ Փաշինյանից և «Բաց հասարակության հիմնադրամներ»-ից («Սորոսի հիմնադրամ»), ուրիշ ում հետ է հանդիպել պարոն Կարանզան։

ՓԱՍՏ 4
Վերը նշված հանդիպման վերաբերյալ պաշտոնական հաղորդագրությունում դեռևս խոսք չկա Հայաստանում անցումային արդարադատության իրականացման մասին, այլ խոսվում է ընդհանուր դատաիրավական բարեփոխումների մասին։ Այս հանդիպումից հետո է միայն, որ օգոստոսի 17-ին առաջին անգամ օրակարգ նետվեց անցումային արդարադատության թեման։

ՓԱՍՏ 5
Հետաքրքիր են պարոն Կարանզայի դիրքորոշումները Հայաստանում տիրող իրավիճակի վերաբերյալ.

– Ըստ նրա՝ Հայաստանում հեղափոխությամբ վերջ է դրվել ավտորիտար ռեժիմին (02.10.2018թ․ թվիթերյան գրառում)։

– Նա Հայաստանում վեթինգի իրականացման ջերմ աջակից է, քանի որ ըստ նրա՝ նախկին ռեժիմի մի շարք ներկայացուցիչներ շարունակում են զբաղեցնել բարձր պաշտոններ, այդ թվում՝ դատավորներ և դատախազներ են (11.09.2018թ․ հարցազրույց)։

– Վարչապետի հարյուր օրվա հանրահավաքից անմիջապես հետո նա իր դիրքորոշումն է հայտնել նաև Ռոբերտ Քոչարյանի գործի վերաբերյալ (17.08.2018թ․ հարցազրույց)։

Նշված փաստերն առաջացնում են մի շարք ՀԱՐՑԵՐ, որոնք, կարծում եմ, պետք է ուղղել պարոն Կարանզային՝ հատկապես հաշվի առնելով այն, որ երեկվա իմ հարցման արդյունքները հաստատեցին, որ փորձագետները պետք է լինեն անաչառ։

– Ինչո՞վ է Հայաստանի իրավիճակը նման այն երկրների իրավիճակին, որոնցում փորձագետ է պարոն Կարանզան։ Օրինակ, ինչպիսի՞ համեմատականներ կան Ֆիլիպինների դիկտատուրայի, Քենիայի, Իրաքի, Լիբերիայի և Հայաստանի միջև։

– Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ պարոն Կարանզան «Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոն»-ի փորձագետ է՝ նա ներկայացնում է ի՞ր տեսակետը, թե՞ կենտրոնի դիրքորոշումը։

– Արդյո՞ք կենտրոնը պատրաստվում է Հայաստանի իրավիճակի վերաբերյալ ներկայացնել զեկույց, ինչպես արվում է մյուս երկրների դեպքում, թե՞ ոչ։ Սա հատկապես կարևոր է այն համատեքստում, որ վարչապետ Փաշինյանը վեթինգի վերաբերյալ օրինագծի մշակման համար սահմանել է երկու ամսվա ժամկետ։

– Եթե այո, ապա այդ զեկույցը հենվելու է պարոն Կարանզայի՝ 2018թ. հուլիսին կայացված հանդիպումների վրա՞, թե՞ լինելու են նոր հանդիպումներ և քննարկումներ՝ հաշվի առնելով այս ընթացքում երկրում փոփոխված տրամադրությունները։

– Արդյո՞ք եղել է իրավիճակ, երբ «Անցումային արդարադատության միջազգային կենտրոն»-ը խորհուրդ է տվել զերծ մնալ անցումային արդարադատությունից։ Առաջին հայացքից թվում է, որ կենտրոնը միշտ կողմ է անցումային արդարադատության իրականացմանը։

Նույնիսկ Վրաստանի վերաբերյալ 2017թ. զեկույցում կենտրոնն առաջարկում էր իրականացնել անցումային արդարադատություն՝ «Վարդերի հեղափոխություն»-ից հետո ծագած խնդիրների հաղթահարման նպատակով և պարզելու համար, թե օրինակ ինչ հանգամանքներում են Սահակաշվիլիի օրոք ընդամենը մի քանի լարիով պետությանը գույք նվիրել։ Ու այստեղ առաջանում է հարց, թե արդյո՞ք կենտրոնը ցանկացած հաջորդ իշխանափոխությունից հետո պաշտպանում է անցումային արդարադատությունը, թե՞ ոչ։

Օրինակ, նույն Նիկոլ Փաշինյանի պաշտոնավարումից հետո Հայաստանում բարձրանալո՞ւ է անցումային արդարադատության հարցը, թե՞ ոչ։

– Ի՞նչ չափանիշներով է պարոն Կարանզան գնահատում, որ Հայաստանի նախորդ ռեժիմը եղել է ավտորիտար, այն պայմաններում, երբ «Բերթելսմանի փոխակերպման համաթվի» համաձայն՝ Հայաստանը 2006-2018 թվականներին դասակարգված էր 4-րդ աստիճանում՝ որպես չափավոր միահեծանություն (moderate autocracy)։ Այս մասին նշված է նաև Իրավաբանների հայկական ասոցիացիայի զեկույցում։

– Հայաստանի վերաբերյալ պատկերացումը պարոն Կարանզան ձեռք է բերել պարոն Փաշինյանի և «Բաց հասարակության հիմնադրամներ»-ի ներկայացուցիչների հետ քննարկումների՞ց, թե՞ նա հանդիպել է նաև ոչ իշխանական և ոչ իշխանամերձ շրջանակների հետ։

– Եվ վերջապես, պարոն Կարանզան եկել է Հայաստան վերջնական վերդիկտո՞վ, թե՞ պատրաստ է լսել բոլոր կողմերի կարծիքները»։

Ծեծկռտուք Վրաստանի խորհրդարանում (տեսանյութ) Ունեմ մտահոգություն, որ մենք կունենանք ՍԴ, որն ամբողջությամբ ենթակա է գործադիրի կամքին. Գարեգին Պետրոսյան (տեսանյութ) Երևանում 32-ամյա քաղաքացին ալկոհոլի ազդեցության տակ սեռական հայհոյանքներ է հնչեցրել կանգառում կանգնած աղջկա հասցեին, իսկ դիտողություն արած 20-ամյա երիտասարդին դանակահարել Մեղադրանք է առաջադրվել 30-ամյա կնոջը՝ իր դստերը սպանելու համար Ազգային ժողովն ամբողջությամբ ընդունեց Հարկային օրենսգրքի փոփոխությունների փաթեթը Մանվել Գրիգորյանի ինքնազգացողությունը վատացավ, նրան թթվածին են տրամադրում նիստերի դահլիճում (լուսանկար) Մենք մեր ռազմավարական գործընկերոջը կորցնում ենք մի քանի տխմար բախտախնդիրների պատճառով. Նարեկ Մանթաշյան Արմավիրում քրեական հեղինակությունների են «ասֆալտին փռել» (տեսանյութ) Անժելա Սարգսյանը` սեքս սկանդալի, Կյանքի խոսքի մասին (տեսանյութ) 7 հոգով հարձակվեցին ու նստեցրին մեքենան. մանրամասներ Վրաստանում հայ ուսանողի ձերբակալության մասին Դատավոր Արմեն Դանիելյանը վստահություն չի ներշնչում և ընդունակ է կայացնել անարդար վճիռ. Անի Կարապետյան Ռոբերտ Քոչարյանը և իր պաշտպանական խմբի անդամները չեն մասնակցելու այսօրվա դատական նիստին Դաժան ու ողբերգական ավտովթար Արագածոտնի մարզում. հոր մահվան տարելիցի օրը ավտովթարի հետևանքով մահացել է 29-ամյա որդին (լուսանկարներ). Shamshyan.com ԵԽԽՎ-ում Ռուսաստանի քվեարկության իրավունքը վերադարձնելու բանաձևին «Իմ քայլի» պատգամավորները կողմ չեն քվեարկել. թե բա փայլուն հարաբերություններ. Կ. Տեր-Նակալյան Հավաք՝ ԱԺ-ի դիմաց. «Ահազանգ» նախաձեռնությունը Հարկային օրենսգրքում փոփոխությունների դեմ ակցիա է իրականացնում (ուղիղ) Ի՞նչ է սպասվում ցմահ դատապարտյալներին Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի որոշ հատվածներում գազամատակարարումը կդադարեցվի Վերին Լարսում կանգնեցված ավտոբուսի ուղևորները տեղափոխվել են Հայաստան Ադրբեջանի ԱԳ նախարարի պնդումները չեն համապատասխանում իրականությանը. ՀՀ ԱԳՆ Երևանում 23-ամյա աղջիկը դանակահարել է իր ընկերոջը Մենք մեր դիրքորոշումը չենք փոխում, Հարկային օրենսգրքին քվեարկելու ենք դեմ, քանզի համահարթեցման մասով որևէ փոփոխություն չի եղել․ ԲՀԿ քարտուղար Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում և 9 մարզերում «Հրապարակ». «Իմ քայլում» անհամաձայնություններ կան. աշխատում են փոքր խմբով, մտածում են՝ հանկարծ «ուտեչկա» չլինի 6 ժամ ջուր չի լինելու ԱԺ արտահերթ նիստը` ուղիղ․ քննարկվում է Հարկային օրենսգրքի փաթեթը «Ժողովուրդ». Իսկ որտե՞ղ է «սիրուն աղջիկը». ԱԺ-ում բուռն քննարկումների հետքերով «Հրապարակ». «Քաղաքացիական պայմանագիրը» փակում է գրասենյակները Ի՞նչ արժեն դոլարն ու եվրոն այսօր Հրազդանում ջրանցքն ընկած 9-ամյա երեխան մահացել է (տեսանյութ) «Ժամանակ». ՍԴ անդամի ընտրության հարցը լուրջ խնդիրներ է ստեղծել ԲՀԿ-ում. Ն. Զոհրաբյանի և Գ. Պետրոսյանի հարաբերությունները կրկին լարված են «168 ժամ». ԼՂ հարցով նոր փաստաթո՞ւղթ, թե՞ հնի վերաձևակերպում «Ժամանակ». Ցուցմունք՝ ընդդեմ Յայլոյանների. Հայր ու որդի թալանել են մետրոպոլիտենը «Իրատես». ՀՀ գլխավոր ռազմական տեսուչ Մովսես Հակոբյանն Արցախում նախագահական ամբիցիաներ է դրսևորում Ղարաբաղը, ոչ թե բեռ է, այլ արժեք, եթե դուխովը գլխարկիդ չի գրած, այլ ճակատիդ, պիտի կարողանաս հասնել չափազանց լուրջ նպատակների. Ռոբերտ Քոչարյան Ուղևորներին ՀՀ տեղափոխելու համար Վերին Լարս մեկնած ավտոբուսն արդեն տեղում է, նրանք ապահովվել են սննդով. դեսպանություն Ես ընդունել եմ Հայաստանը մի վիճակում, երբ Երևանում կար ընդամենը 3 լուսավորված փողոց. Ռոբերտ Քոչարյան Իշխանությունները վեթինգի միջոցով մաքրելու են դատական համակարգը ազնիվ, խիզախ, սեփական կարծիք ունեցող դատավորներից. Ռոբերտ Քոչարյան Այսօրվա վարչապետն ուղղակի պատասխանատվություն է կրում 2008-ի մարտի 1-ի մասսայական անկարգությունների համար. Ռոբերտ Քոչարյան Մոտ 60 մլն դրամ անհետացել է «Կամազ»-ների գնումով. ո՞ւր են փողերը. 168.am «Վաշինգտոնյան հանդիպման դրական գործոնն այն էր, որ ՄԽ համանախագահները պաշտոնական ձևաչափով կրկին ներկայացրին քննարկման համար փաստաթղթերը». Մամեդյարով Ի՞նչն է միավորում Փաշինյանին, Տեր–Պետրոսյանին ու «Սասնա ծռերին». 7or.am Աստվածաշնչյան հրա՞շք, թե՞ կեղծ հիվանդությամբ բանակից ազատում. Նարեկ Մալյան Քաղաքապետարանը ճնշում է գործադրել գովազդային ընկերությունների վրա «Կյանք և ազատություն» գիրքը չգովազդելու համար. փաստաբան. Yerevan.Today Գլխավոր դատախազությունից նյութեր են ուղարկվել ոստիկանության 6-րդ գլխավոր վարչություն Կարեն Փոլադյանի վերաբերյալ. Shamshyan.com «Առկա ձեւակերպումներով ոչ միայն Ռոբերտ Քոչարյանը, այլեւ ուրիշ մեկը մեղավոր չէ». Արամ Օրբելյան «Ռուսաստանի իշխանությունները չեն կարող արգելել իրենց քաղաքացիներին որևէ երկիր այցելել». Պեսկով Փրկարարները քաղաքացուն դուրս են բերել Շաքիի ջրվեժի մոտ գտնվող գետից Վերին Լարսում բռնված ավտոբուսի հայ վարորդն ազատ է արձակվել. իրավապահները կասկածում են ուղևորներից մեկին. News.am Մեկնարկել է Հայաստանի ՊՆ–ի եւ «Հայտեք» կիբեռանվտանգության կենտրոնի համատեղ հայտարարած մրցույթը «Մեր բոլոր պահանջները պետք է բավարարվեն». չնայած եղանակային անբարենպաստ պայմաններին՝ Թբիլիսիում ցույցերը կշարունակվեն Շիրակի ոստիկանական բաժանմունքներ է բերվել 129 անձ, այդ թվում՝ «օրենքով գող». ոստիկանություն (տեսանյութ) Վենետիկի հանձնաժողովն անդրադարձել է Հայաստանի Սահմանադրական դատարանի հետ կապված վերջին զարգացումներին Վանաձորյան տնակում դի է հայտնաբերվել Եթե մենք մոբիլիզացիա հայտարարեինք, առնվազն մի քանի հազար մարդ այսօր կլիներ ՍԴ-ի շենքի մոտ. Արմեն Աշոտյան Պետական գումարները ծախսվել են անտառային կոմիտեի ղեկավարի պաշտոնակատարին ավտոմեքենայի ձեռքբերման համար. հարուցվել է քրգործ Ֆրանսիայի Շավիլ քաղաքում Շառլ Ազնավուրի անվան հրապարակ է բացվել Հրապարակվեց Ռոբերտ Քոչարյանն ընդդեմ Նիկոլ Փաշինյանի գործով որոշումը Հրազդանում 9 տարեկան երեխան ընկել է ջրանցքը «Իմ քայլի» պատգամավորներ, թոթափեք ձեր վրայից պետական դավաճանի պիտակը. «ՎԵՏՕ» շարժումը՝ ԱԺ–ի դիմաց Վերին Լարսում կանգնեցված ավտոբուսում գիրոսկուտեր սարքի մեջ հայտնաբերել են կես կիլոգրամ հերոին. «Ավազառ բուս»-ի պատասխանատու Բակո Սահակյանը խորհրդակցություն է անցկացրել՝ նվիրված Արցախի քննչական կոմիտեի ստեղծմանը վերաբերող հարցերին Վերին Լարսում կանգնեցված ավտոբուսի ուղևորներին Հայաստան տեղափոխող լրացուցիչ մեքենան արդեն Վրաստանում է. խոսնակ Դեղին քարտ՝ Ստրասբուրգից. Վենետիկի հանձնաժողովի արձագանքը չուշացավ. 168.am Խոշոր ավտովթար Երևանում. Իսակովի պողոտայում՝ ԱՄՆ դեսպանատան մոտ, Opel-ը բախվել է Mercedes-ին և գլխիվայր շրջվել. Shamshyan.com Ֆելիքս Ցոլակյանը խիստ դժգոհություն է հայտնել ԱԻՆ-ում առկա կարգապահության մակարդակից ԲՀԿ-ն ցուցադրաբար լքել է դահլիճը (տեսանյութ) Քաղաքապետարանի պաշտոնյային մահվան ելքով վրաերթի ենթարկած Nissan-ի վարորդը ստորագրությամբ բաց է թողնվել (լուսանկարներ, տեսանյութ). Shamshyan.com Այսօր՝ 22:10-ին, 5-րդ ալիքի «Հարցազրույց» հաղորդման հյուրն է լինելու Ռոբերտ Քոչարյանը «Այս քաղաքում մենք հարգելու ենք հայերին և մնացած բոլոր ազգությունների ներկայացուցիչներին». Ստամբուլի նորընտիր քաղաքապետ Գեներալ-մայոր Միքայել Արզումանյանը նշանակվել է Արցախի ՊԲ հրամանատարի տեղակալ Շտապ հավաք ՍԴ դիմաց՝ ընդդեմ Վահե Գրիգորյանի հայտարարության (ուղիղ) Արցախի պողոտայի վթարային 8 և 10 շենքերի բնակիչները կտեղափոխվեն նոր բնակարաններ Ուղևորափոխադրում կատարող հայկական 3 ավիաընկերություն կավելացնի դեպի Վրաստան թռչող օդանավերի թիվը «Էս էն «հրավերներից ա», որ եթե չներկայանաս, կձերբակալեն». Արթուր Դանիելյանը հրավիրվել է Քննչական կոմիտե Մանկավարժական համալսարանում գազի հոտից 2 ուսանողի ինքնազգացողություն վատացել է. 60 ուսանող է տարհանվել Իսպանիայում կրակոցներ են հնչել մզկիթի ուղղությամբ (լուսանկարներ) Այսօր՝ ժամը 16:00-ին, շտապ հավաք Սահմանադրական դատարանի դիմաց. ՎԵՏՕ Երևանի ավագանու արտահերթ նիստը` ուղիղ. օրակարգում 5 հարց է Դու կյանքում պիտի մատ թափ տվող եղած լինես, որ մատ թափ տաս. Գեւորգ Պետրոսյանն՝ Ալեն Սիմոնյանին (տեսանյութ) Ինչ-որ նոր տեսակի մարդիկ են աճել, որոնց ես երբեք չեմ հանդիպել իմ կյանքում. Վազգեն Մանուկյանը՝ Վահե Գրիգորյանի հայտարարության մասին