Երևան, 30.Հոկտեմբերի.2020, 00:00
Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն հրետակոծել է Սյունիքի մարզի Դավիթ Բեկ գյուղը Ադրբեջանն օրվա ընթացքում հարձակումներ է ձեռնարկել մի քանի ուղղություններով. մարտերը շարունակվում են Ադրբեջանի գնդակոծության հետևանքով Ակնաղբյուր գյուղում սպանվել է մեկ, վիրավոր է 6 քաղաքացիական անձ. Արցախի ՄԻՊ Այսօր թշնամին առավել ակտիվ է եղել Բերձորի ուղղությամբ առաջնագծի ձախ թևում․ Արցախի տեղեկատվական շտաբ Հակառակորդը Շուշին թիրախավորելու փորձ է արել. հարվածը եղել է ձորակի ուղղությամբ Ժնևում մեկնարկեց ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հանդիպումը Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովի հետ․ ԱԳՆ (լուսանկար) Ժնևում մեկնարկել է Զոհրաբ Մնացականյանի հանդիպումը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ Այսօր հյուսիսում թշնամին հարձակումը սկսել է ավելի վաղ, դաշտում թողնելով տասնյակ դիակներ՝ հետ է շպրտվել․ Արծրուն Հովհաննիսյան Դիվերսիոն խմբերի ոչնչացման գործողությունը շարունակվում է. Արցախի ՊՆ Հարավային հատվածում մեր ԶՈՒ-ին հաջողվել է որոշակի դիրքերի բարելավում իրականացնել

Պետությունը չունի կրթության զարգացման պետական ծրագիր-օրենք, որը պետք է 5 տարին մեկ ընդունվի․ 2004թ․-ի կրթակարգն ամենահաջողվածն էր․ Անահիտ Բախշյան

2004թ.-ի չափորոշիչներն այսօր անհարկի գանակոծվում են, քանի որ դրանք գրվել են ակադեմիական հիմք ունեցող մարդկանց կողմից, ոչ թե նախարարի հրամանով այստեղից-այնտեղից եկած մարդիկ են գրել: Հանրակրթական չափորոշիչների և առարկայական ծրագրերի վերաբերյալ քննարկման ժամանակ նման կարծիք է հայտնել կրթության փորձագետ Անահիտ Բախշյանը:

Վերջինիս դիտարկմամբ, պետական չափորոշիչ փաստաթուղթը մեր երկրում առաջին անգամ ամրագրվել է 1999թ.-ի ապրիլի 17-ին ընդունված կրթության մասին օրենքով, որը ՀՀ կրթության մասին առաջին օրենքն է: 2004-ի չափորոշիչները, ինչպես վկայում են ոլորտի փորձագետները,  քննարկվել են մանկավարժների, ոլորտի պատասխանատուների ու մասնագետների հետ, ստացված 3000 դիտողությունից 1200-ն ընդունվել է, իսկ 1800-ի դեպքում էլ գրավոր տարբերակով պատճառաբանվել է, թե ինչու դրանք չեն ընդունվել:

«2004թ.-ին ունեցանք առաջին չափորոշիչը, որը կոչվեց Ազգային կրթակարգ: Դա այդ տարիների համար բավականին առաջադեմ ու լավ փաստաթուղթ էր: 2009թ.-ին կրկին չափորոշիչ փաստաթուղթ սահմանվեց, 2010թ.-ին էլ գործածության մեջ դրվեցին մինչև օրս գոյություն ունեցող չափորոշիչները»,- նշեց Բախշյանը՝ հավելելով, որ 2010-ի չափորոշիչները զիջում էին 2004-ի տարբերակին:

Բախշյանն իր խոսքում ներկայացրեց 2004թ.-ի չափորոշիչների առանձնահատկություններն ու դրական կողմերը՝ ընդգծելով, որ 2004 թվականի չափորոշիչներում դրական է «Շրջանավարտի ակնկալվող կարողունակությունները և հանրակրթական հիմնական ծրագրի ուսումնառույթան ծրագրի ակնկալվող վերջնարդյունքներ» բնութագիրը: Ըստ այդ փաստաթղթի՝ շրջանավարտի ակնկալվող կարողունակությունները 8-ն են, իսկ միջնակարգ կրթության դեպքում վերջնարդյունքը 48 կետով է սահմանված: Բախշյանի խոսքով, այսօր հայտնի չէ, օրինակ, կունենա՞նք այնպիսի մանկավարժներ, որոնք կկարողանան բացահայտել շրջանավարտի կարողությունների 8 կետերը, քանի որ պետությունը չունի կրթության զարգացման պետական ծրագիր-օրենք, որը պետք է 5 տարին մեկ ընդունվի: Մինչև հիմա ունեցել ենք 2 օրենք՝ ընդունված 2001-ին ու 2011-ին:  

Հաջորդ դրական կետն, ըստ Անահիտ Բախշյանի, գնահատման համակարգն է: «Մեր պետության կրթության ոլորտի հաջողված քայլերից մեկն այն է, որ պետությունը որդեգրել է համընդհանուր ներառական կրթության քաղաքականություն, որն իրականացման հետ  անհամատեղի է բացասական միավոր-գնահատականը: Եթե յուրաքանչյուր երեխայի կարողությունները գնահատելիս օգտագործվի բացասական միրավոր, երեխան  ընդհանրապես կփակվի, հարկավոր է դրական գնահատական նշանակել երեխային»,- գտնում է Բախշյանը:

Ուսումնասիրելով 2004 թվականի կրթության չափորոշիչներն ու դրանք համեմատելով ներկա իշխանության կողմից նշակված նոր չափորոշիչների հետ՝ նկատում ենք մի շարք տարբերություններ: Բազմիցս խոսվել է այն մասին, որ նոր չափորոշիչները ստվերում են հայոց լեզուն ու հայ գրականությունը, հայոց պատմությունը, առհասարակ հայագիտական առարկաները, հայոց եկեղեցու պատմությունն էլ դուրս է մղվում դպրոցական ծրագրից (հիշենք, որ 2007թ.-ին ընդունվել է «Հայաստանի Հանրապետության և Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու հարաբերությունների մասին» օրենքը, դրա 8-րդ հոդվածը կարգավորում է Հայ Եկեղեցու դերակատարությունը կրթական ոլորտում՝ սահմանելով, որ Եկեղեցին իրավունք ունի «մասնակցելու պետական կրթական հաստատություններում «Հայ եկեղեցու պատմություն» առարկայի ուսումնական ծրագրի և դասագրքի մշակմանը):

Հայ աշակերտները այլևս հնարավորություն չեն ունենալու խորությամբ, ինչպես նախկինում էր, ծանոթանալու սեփական եկեղեցու պատմությանն ու եկեղեցական ծեսերին, տոներին, հայ գրողներից շատերի ստեղծագործությունները չեն ուսումնասիրելու, մասնակիորեն են տիրապետելու սեփական ժողովրդի մշակույթին, արվեստին, պատմությանը, քանի որ շատ կարևոր ու առնացքային դեմքեր ու դեպքեր պարզապես դուրս են մղվել դասագրքերից, դրանց փոխարեն տեխնոլոգիական դարին բնորոշ նորություններ են մուտք գործել հանրակրթական ծրագրեր, համաշխարհային գրականությունն ավելի բարձր է դասվել, քան սեփականը...

Նոր մշակված կրթական չափորոշիչների դրույթներն ուսումնասիրելիս, օրինակ, նկատում ենք հետևյալը.

«Հայոց լեզու և գրականություն. կրթության  բովանդակության տիրույթ է, որն  ապահովում է սեփական մտքերը հայերեն բանավոր և գրավոր  գրագետ խոսքով արտահայտելու, ազատ հաղորդակցվելու, հայ և արտասահմանյան գրականության ստեղծագործություններ,  ինչպես նաև ուսումնական այլ առարկաներ ուսումնասիրելու կարողության, ինքնաճանաչողության, աշխարհաճանաչողության, լեզվամտածողության, քննադատական, հուզական-պատկերավոր մտածողության ձևավորումը, զարգացումը և  կատարելագործումը ողջ կյանքի ընթացքում»:

Իսկ ահա 2004-ի չափորոշիչներում ունենք այս պատկերը՝

«Մայրենի լեզուն սեփական մտքերը, հույզերն արտահայտելու, մարդկանց հետ շփվելու, շրջապատող աշխարհը և մարդկանց հասկանալու, բնության, հասարակության և մարդու մասին բազմաբնույթ գիտելիքներ ստանալու, գրական-գեղարվեստական արժեքներին հաղորդակից դառնալու, սեփական ստեղծագործական ունակությունները դրսևորելու և զարգացնելու բացառիկ հնարավորություններ է տալիս: Գրականության և քերականության ուսուցման գլխավոր նպատակը մայրենի լեզվի գերազանց իմացության ապահովումն է: Մայրենի լեզուն կրթության լեզուն է: Մայրենի լեզվի և գրականության ուսուցման շնորհիվ մարդը ձեռք է բերում ազգային արժանապատվության խոր գիտակցում, իր նախնիների ստեղծած մշակութային արժեքները յուրացնելու և հաջորդ սերնդին փոխանցելու կարողություն: ՀՀ պետական լեզուն` հայերենը, ազգային խորհրդանիշ է, պետության ու ազգային անվտանգության երաշխիք»:

Նկատենք, որ նոր չափորոշիչներում հայոց լեզու է նշված, իսկ նախորդում՝ մայրենի լեզու: 2004-ի չափորոշիչներում ազգային արժեքներին մեծ տեղ ու դեր է հատկացված, ինչը չենք կարող ասել ներկայիս տարբերակում:

Ի տարբերություն ժողովրդավարության ու քաղաքացիական գիտակացության տարրերով հագեցած, սակայն ազգային արժեհամակարգը մի տեսակ անտեսած նոր կրթական չափորոշիչների ՝ 2004-ի կրթական չափորոշիչներում նկատում եք հետևյալը՝

Արժեքային համակարգ

 

Սույն բաղադրիչով նախատեսված համակարգը արտահայտվում է սովորողի համապատասխան գործողությունների, վերաբերմունքի և վարքի միջոցով:

Այս բաղադրիչի նպատակն է ձևավորել անձ և քաղաքացի, որը պետք է`

ա) գիտակցի սեփական մշակույթի` լեզվի, պատմության, արվեստի, ավանդույթների,

ազգային այլ արժեքների կարևորությունն ու նշանակությունը և լինի դրանց կրողը.

բ) հարգի Հայաստանի պետական խորհրդանիշերը, լինի հայրենասեր, կարևորի ազգային

հիմնախնդիրների լուծման գործում իր մասնակցության անհրաժեշտությունը.

գ) գիտակցի, որ գիտությունը, արդիական տեխնոլոգիաները, կրթությունը մեծագույն

արժեքներ են ժամանակակից աշխարհում.

դ) գիտակցի, որ իր համար կարևորագույն արժեքներ են գիտելիքները, աշխատանքային

հմտությունները, մասնագիտական վարպետությունը.

ե) կարևորի բարոյական չափանիշները և քրիստոնեական ու համամարդկային արժեքները,

լինի ազնիվ, գթասիրտ, արդարամիտ, օրինապահ, բարեկիրթ.

զ) կարևորի գեղագիտական արժեքները, գնահատի գեղեցիկը, բարին և ճշմարիտը.

է) գիտակցի իր տեղն ու դերը ընտանիքում և հասարակության մեջ, լինի նախաձեռնող,

դրսևորի արժանավայել պահվածք.

ը) գիտակցի ծնողների, տարիքով մեծերի և փոքրերի, ընկերների և համայնքի նկատմամբ

հարգանքի դրսևորման կարևորությունը.

թ) հարգի մարդու իրավունքներն ու հիմնարար ազատությունները, լինի մարդասեր,

հանդուրժող, քաղաքակիրթ վերաբերմունք դրսևորի ուրիշ ժողովուրդների

ներկայացուցիչների և նրանց մշակույթների հանդեպ.

ժ) անաչառորեն գնահատի իր ուժերն ու կարողությունները` բացառելով սեփական անձի

թերագնահատումը կամ գերագնահատումը.

ժա) դրսևորի աշխատասիրություն, հնարամտություն, նպատակադրվածություն, արժևորի

ու գնահատի սեփական և այլոց աշխատանքը.

ժբ) մշտապես հոգ տանի իր առողջության մասին, կարևորի մարմնակրթության դերը,

հետևողական լինի առողջ ապրելակերպի և անվտանգ կենսագործունեության կանոնների

կիրառման գործում:

Բազմաթիվ քննադատությունների արժանացած նոր կրթական չափորոշիչները, ինչպես նկատում ենք, իսկապես զիջում են նախորդ չափորոշիչներին, որոնք միտված էին ազգային արժեքների պահպանմանն ու դրանք աշակերտների մեջ ներդնելուն, հայեցի կրթությանն ու դաստիարակությանը:

 

«Այսօր մենք ունենք նահանջ, բայց ոչ պարտություն». Սենոր Հասրաթյան Օ’Բրայենն անդրադարձել է Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմում Թուրքիայի կողմից վարձկանների ներգրավմանը Արցախում ոչնչացվել են պրոթուրքական խմբավորման հրամանատարները. Wargonzo ԱՄՆ-ն առաջարկում է ԼՂ-ում տեղակայել սկանդինավյան երկրների խաղաղապահներին Հայաստանի ու Արցախի ՄԻՊ-երն Արցախ այցի համատեղ հրավերներ են ուղարկել միջազգային կազմակերպություններին եւ դեսպաններին Ադրբեջանի կողմից ֆոսֆորային ռումբերի հնարավոր կիրառումն ուսումնասիրության մեջ է. Արծրուն Հովհաննիսյան Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն հրետակոծել է Սյունիքի մարզի Դավիթ Բեկ գյուղը ԱՄՆ-ն փաստում է՝ Ադրբեջանը վարանում է համաձայնվել առանց նախապայմանների հրադադարին Ադրբեջանն օրվա ընթացքում հարձակումներ է ձեռնարկել մի քանի ուղղություններով. մարտերը շարունակվում են ՌԴ-ում Հայաստանի դեսպանությունը հորդորում է չտրվել սադրանքներին Դավիթ Տոնոյանը Ֆրանսիայի դեսպանի հետ քննարկել է ռազմական գործողությունների գոտում տիրող իրավիճակը Ադրբեջանական լրատվամիջոցը լատվիացի պատգամավորի անունից կեղծիք է տարածել. պատգամավորը հակադարձել է (լուսանկարներ) Արցախի դեմ Բաքվի ագրեսիան լուրջ սպառնալիք է Եվրոպայի համար. Բելգիայի պատգամավորը՝ ԱՀ ԱԳ նախարարին Ադրբեջան-Թուրքիա-Իսրայել կոալիցիայի վտանգավոր խաղն Արաքս գետից հյուսիս ընկած հատվածներում Ադրբեջանի գնդակոծության հետևանքով Ակնաղբյուր գյուղում սպանվել է մեկ, վիրավոր է 6 քաղաքացիական անձ. Արցախի ՄԻՊ Ապարանի ոստիկանները Արցախից բերված փամփուշտներ են հայտնաբերել Փարիզում ոստիկանները ձերբակալել են դանակներով իրենց վրա հարձակվել փորձող տղամարդու Որևէ պատգամավոր չի հրաժարվել իրեն հասանելիք պարգևավճարից․ ԱԺ աշխատակազմ (լուսանկար) ԱՀ ԱԻ պետական ծառայության աշխատակցի օրվա կապակցությամբ պարգևատրվել են համակարգի մի խումբ աշխատակիցներ ԼՂ հակամարտության քննարկումներն ԱՊՀ հարթակ տեղափոխելու Բաքվի փորձերն անընդունելի են. ԱՍՀ փոխնախարար Ստեղծված իրավիճակում մեկնումը Մոսկվա ժամանակավորապես անհնար է դարձել. Ռոբերտ Քոչարյանի մոտ կորոնավիրուս է հաստատվել ԿԽՄԿ տնօրենը կարևորել է կրակի դադարեցման շուրջ համաձայնության կյանքի կոչման ջանքերը Այսօր թշնամին առավել ակտիվ է եղել Բերձորի ուղղությամբ առաջնագծի ձախ թևում․ Արցախի տեղեկատվական շտաբ Ֆրանսիան և ԵՄ-ն պատրաստ են օգնել Թուրքիային և Հունաստանին ՌԴ Անվտանգության խորհրդի քարտուղարը զգուշացրել է երկրում ծայրահեղական իսլամիստների ակտիվացման մասին Իզմիրում տեղի ունեցած երկրաշարժի արդյունքում առնվազն 20 շենք է փլվել, զոհվել առնվազն 4 մարդ ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպանատունն իր քաղաքացիներին հորդորել է սահմանափակել ՀՀ տարածքում շրջագայությունները Հայկական ուժերը վստահորեն կատարում են խնդիրները ռազմաճակատում. Տոնոյանը՝ ԱՄՆ դեսպանին Արարատի քաղաքապետարանը նոյեմբերի 2-ին կփորձարկի տագնապի ազդանշանի նոր շչակը «Ամեն անձրևանոցի հետ մեր աղոթքներն ենք ուղարկում զինվորներին». ԵԹԿԻ-ի կամավորները՝ զինվորներին (տեսանյութ) Հակառակորդը Շուշին թիրախավորելու փորձ է արել. հարվածը եղել է ձորակի ուղղությամբ Արցախի նախկին նախագահները Նիկոլ Փաշինյանին տեղեկացրել են, որ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը և Ռոբերտ Քոչարյանը ցանկանում են մեկնել Մոսկվա. խոսնակ Մայր ու որդիներ կռվել են թշնամու դեմ, ավաղ, 19-ամյա Աշոտը զոհվեց (լուսանկարներ) Ժնևում մեկնարկեց ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հանդիպումը Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովի հետ․ ԱԳՆ (լուսանկար) Արցախում վիրավորված ռուս լրագրողը երրորդ անգամ է վիրահատվել Քաղաքական խորհրդակցություններ Հայաստանի և Իրանի արտաքին գործերի նախարարությունների միջև Պուտինն ԱԽ անդամների հետ քննարկել է Ղարաբաղում տիրող իրավիճակը Արցախի խաղաղ բնակավայրերում հարաբերական հանգիստ իրավիճակը պահպանվել է Ռազմական ոստիկանները հայտնաբերել են զենք-զինամթերք Շուշիին հասնել ձգտող ստորաբաժանումներից շատերը ջախջախված են. Արծրուն Հովհաննիսյան Սպիտակի ԲԿ-ում տեղի է ունեցել պայթյուն. ԱՆ խոսնակ Թուրքիան ծրագրում է Bayraktar ԱԹՍ-ների վրա տեղական արտադրության շարժիչներ տեղադրել Հակառակորդի կորուստների վերաբերյալ վերջին տվյալներով խոցվել է ևս 6 ԱԹՍ, 17 զրահատեխնիկա, կա 60 զոհ ՊԲ-ի ստորաբաժանումները գերեվարել են հերթական ահաբեկչին, որի անգամ հպանցիկ հարցաքննությունը որևէ կասկած չի թողնում ադրբեջանական ճակատային գծում ահաբեկիչների առկայության մասին․ Շ․ Ստեփանյան (տեսանյութ) ՌԴ փոխարտգործնախարարն ու Մոսկվայում Իտալիայի դեսպանը քննարկել են ԼՂ շուրջ ստեղծված իրավիճակը Ժնևում մեկնարկել է Զոհրաբ Մնացականյանի հանդիպումը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հետ Այսօր՝ ժամը 14։00-15։00-ն, Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի էլեկտրաշչակները կփորձարկվեն, խնդրում ենք չանհանգստանալ․ ԱԻՆ Քարինտակ գյուղից արևելք ընկած մեկ-երկու գյուղից մաքրվել են ադրբեջանական դիվերսանտները․ Արծրուն Հովհաննիսյան Գրքի տոնավաճառի հասույթի մի մասը կփոխանցվի «Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամին» Սա առնվազն 10-15 հեռուստամարաթոնի հավաքագրված գումար է, որը հավաքվել է մեկ ամսվա ընթացքում Ռուսաստանը չի բացառում ԼՂ-ի դեմ կռվող սիրիական վարձկանների դեպի ՌԴ «արտահոսքի» վտանգը Ռուսաստանում առաջին անգամ հայտնաբերվել է կորոնավիրուսի ավելի քան 18 հազար նոր դեպք Բաքվում ահաբեկչության վտանգ կա. Նիդերլանդները ճամփորդական նախազգուշացում է արել «Պատերազմը մտել է բոլորի ընտանիքներ». BBC-ի ֆիլմը ռազմաճակատի հայ զինվորի ու նրանց մայրերի մասին ԱԱՏՄ-ն համաժամանակյա ուժեղացված ստուգայց է իրականացնում Երևանի ողջ տարածքում RockForArtsakh -ի շրջանակում հավաքված 3 մլն դոլարը կկրկնապատկվի ԱՄՆ-ը Թուրքիայի համար արտադրված F-35 կործանիչները կտա Հունաստանին Անհայտ անձը հայտնել է Մոսկվայի բոլոր հիվանդանոցների ականապատման մասին ԱԱԾ-ն անդրադարձել է կրոնական քարոզիչ Վահե Պետրոսյանին, ով խնդրել է՝ իրեն «վկայություններ» ուղարկեն առաջնագծից Ամերիկայի հայկական համագումարը ավելի քան 2 միլիոն դոլար կնվիրաբերի «Հայաստան» հիմնադրամին Ինչ տարիքի են եղել կորոնավիրուսից մահացած պացիենտները Այսօր հյուսիսում թշնամին հարձակումը սկսել է ավելի վաղ, դաշտում թողնելով տասնյակ դիակներ՝ հետ է շպրտվել․ Արծրուն Հովհաննիսյան Կորոնավիրուսով վարակման ևս 2398 դեպք. մահերի թիվը հասավ 1300-ի Ես հանդես եմ գալիս ԼՂ հակամարտության գոտում ռուս խաղաղապահների տեղակայման օգտին. Նիկոլ Փաշինյան Արտարժույթների փոխարժեքներն այսօր Իրանի ԱԳ փոխնախարարն անընդունելի է համարում հիվանդանոցի վրա հարձակումը ԱՄՆ-ը վաճառել է Իրանից առգրավված վառելիքը Արցախի արտակարգ իրավիճակների ծառայության մի խումբ աշխատակիցներ կպարգևատրվեն. նախագահն ուղերձ է հղել «Փաստ». Աշխարհի կողմից Արցախի անկախության ճանաչման պահանջն ավելի է հասունանում Մահացել է Ադրբեջանի կողմից գերեվարված 84-ամյա Միշա Մելքումյանը. ՄԻՊ «Հրապարակ». Պատերազմը՝ պատերազմ, պարգևավճարը՝ պարգևավճար «Հրապարակ». Ինչ է խնդրել Վիտալի Բալասանյանը Փաշինյանից Դիվերսիոն խմբերի ոչնչացման գործողությունը շարունակվում է. Արցախի ՊՆ Լույս չի լինելու Երևանում և 2 մարզում «Հրապարակ». Գագիկ Խաչատրյանն էլ կներգրավվի գործընթացին «Փաստ». «Կասեցնել կարող են միայն հայկական բանակը և Ռուսաստանը» ԱՄՆ-ն արտաքին կողմերին կոչ է արել զերծ մնալ ԼՂ հակամարտությանը միջամտելուց. Ռոբերտ Օ'Բրայան Շուշին թշնամու ճիրաններից փրկելու նպատակով շատերն արդեն Արցախ են շտապում՝ մեծ ու փոքր ջոկատներով. Վահրամ Պողոսյան ԱՀ նախագահի մամուլի խոսնակը հերքում է Բարդայի ուղղությամբ կասետային ռումբ կիրառելու մասին հրապարակումները Այսօր Ստեփանակերտին հասցված հարվածներից վիրավորվել է 2 քաղաքացի. Արցախի ՄԻՊ (լուսանկարներ)