Երևան, 09.Հուլիսի.2020, 00:00
Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը հատեց 30 000-ը. կա 535 մահ ԿԸՀ-ն մերժեց «Լուսավոր Հայաստան»-ի դիմումը. մանդատը չեն վերցնի Ովքե՞ր կարող են բաց տարածքում դիմակ չկրել. պարետի նոր որոշումը Հաստատվել է կորոնավիրուսի 535 նոր դեպք, մահացել է 18 մարդ Alternativ.am-ի հրապարակման հիման վրա Ոստիկանությունում սկսվել է ծառայողական քննություն Կորոնավիրուսի հաստատված դեպքերի թիվն աճել է 349-ով «Մեգամոլ Արմենիա»-ում ռումբի մասին ահազանգը կեղծ է եղել «Մեգամոլ»-ից տարհանվել է մոտ 350 քաղաքացի ԱԻՆ-ը «Մեգամոլ Արմենիա»-ում ռումբերի մասին ահազանգ է ստացել «Շատ թեժ ա լինելու». գաղտնալսել և հրապարակել են Գևորգ Պետրոսյանի հեռախոսային մասնավոր խոսակցությունը

Հայկական ընտրություն. միասնական նա՞վ, թե՞ միասնական բանտ. Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ» նախաձեռնության անդամ Վահե Հովհաննիսյանը գրել է․

Համավարակը և դրանով պայմանավորված տնտեսական-սոցիալական՝ բոլորովին նոր իրականությունը պարտադրում են ընտրություն:

Վերջը չերևացող վարակ, հազարավոր ընտանիքներում ողբերգություններ, մահեր, հարյուր հազարավոր գործազուրկներ, հազարներով սնանկացող բիզնեսներ։ Ուրիշ էլ ի՞նչ պետք է լիներ, որ մեզ կստիպեր՝ մի պահ կանգ առնել և ընտրել մեր հետագա ընթացքը։ Նոր իրականությունն ընտրության մեծ հնարավորություն մեզ չի տալիս։ Միևնույն է՝ այլևս ոչինչ հեշտությամբ չի լինելու. մենք չորս կողմից փակ ենք։ Ընտրությունը պետք է վերաբերի երկրի ներսի մթնոլորտին և կառավարման որակին։ Եթե ավելի ընդհանրական և պատկերավոր ներկայացնենք, ապա ընտրության տարբերակներն այս սուղ պայմաններում երկուսն են՝ միասնական նավ կամ միասնական բանտ։ Երկուսն էլ փակ համակարգեր են, երկուսն էլ՝ զգալի ռիսկերով, անորոշություններով, բայց մթնոլորտի և վերջնարդյունքի առումով դրանք արմատապես տարբեր են։

Միասնական նավ

Համաշխարհային ճգնաժամի փուլում, չորս կողմից փակ լինելու պայմաններում երկիրը միասնական նավի վերափոխելու կոնցեպցիայի  հիմքում ընկած է, նախ, կարևորագույն իրողության ընկալումը. աշխարհը փակ է,  յուրաքանչյուրը զբաղված է իր խնդիրներով, և Հայաստանի միակ հույսն իր ներքին ռեսուրսներն են՝ նյութական, մարդկային, ինտելեկտուալ, գործարար, նորարարական և այլն։ Երկրորդ քայլով պետք է ձևավորվեն մեխանիզմները, որոնցով հնարավոր կլինի մոբիլիզացնել ողջ ներքին պոտենցիալը և ուղղել այն գործնական խնդիրների լուծմանը։

Միասնական նավի առանցքը, իհարկե, նավի ներսում տիրող մթնոլորտն է։ Իշխանության ջանքերը պետք է ուղղվեին նախ և առաջ երկրի ներսում համերաշխության և աշխատանքի մթնոլորտ ստեղծելուն։ Մեր իրականությունն այս պահին իսկապես շատ նման է անափ օվկիանոսում հայտնված նավի. մոտակա ափ չկա, տեսանելի ապագայում չի սպասվում,  նավի բոլոր ռեսուրսները սահմանափակ են, հիվանդությանը ու քաղցին, կարող է ամեն վայրկյան գումարվել արտաքին «փոթորիկը»։ Նման պայմաններում նավաբեկությունից խուսափելու պայմաններն են. նավի հստակ կառավարելիությունը, ներքին համերաշխությունը, յուրաքանչյուրի ջանքի և կարողության մեկտեղումը։ Նվազագույնը փետրվար ամսից իշխանությունն այս ընտրությունը պետք է առաջարկեր հասարակությանը։ Եթե սա արված լիներ, մենք կունենայինք լրիվ այլ իրականություն՝ բոլոր խնդիրներով հանդերձ։ Տապալվել է հենց այս ընտրությունը։ Տապալվել է իրական, ընթացիկ կյանքի ընտրությունը, և հիմա խոսել 2018-ի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներից, անլուրջ է։
Հայաստանում այսօր բոլոր երեք կետերով տապալում է. «նավապետին» չեն լսում, նրա խոսքն արժեզրկված է, նա քարոզում է ագրեսիա և պառակտում, չի լսում որևէ գրագետ առաջարկություն, չի մոբիլիզացնում ռեսուրսները։

 
 

Միասնական բանտ

Ընտրության մյուս տարբերակը «միասնական բանտն» է։ Աշխարհը պատերազմական իրավիճակում է։ Տարբեր պետություններ ունեն տարբեր լրջության պետական կառույցներ, պետականության աստիճան, տարբեր ռեսուրսներ։ Այս ամենի հիման վրա յուրաքանչյուրը կազմակերպում է ճգնաժամի փուլում իր պետության կենսագործունեությունը։

Հայաստանի իշխանություններն ընտրեցին «միասնական բանտի» տարբերակը։ Սա ունի կառավարման իր որոշակի առանձնահատկությունները և մթնոլորտը։

Արտակարգ դրության պայմաններում ընդունված մի շարք օրենքները, այս շաբաթներում հարուցվող քրեական գործերը, մարդկանց գույքի վրա կալանքի զանգվածային կիրառումը, սեփականության խլմանն ուղղված քայլերը, դատարանների բեսպրեդելը, և վերջապես՝ վարչապետի կողմից իր պատկերացումների, տեսլականի հրապարակային ներկայացումը, բոլոր առաջարկների արհամարհումը վկայում են իշխանությունների ընտրության մասին՝ Հայաստանը վերածել, պայմանականորեն ասած, միասնական բանտի։

Ուզում եմ շեշտել մի կարևոր բան. այս նոր համապետական բանտում  կալանավորի կարգավիճակում են ոչ թե նրանք, ովքեր անազատության մեջ են, կամ ում վրա քրեական գործեր են բացում, կալանքներ դնում, այլ՝ մենք բոլորս՝ Հայաստանի բոլոր քաղաքացիները, առանց բացառության, այդ թվում՝ կառավարողները՝ «բանտի ադմինիստրացիան»։

Միայն ուժայինների վրա հենված պետության պարագայում մենք չենք կարողանալու դիմակայել մարտահրավերներին։ Ապացույցը համավարակի դեմ պայքարն է։ Նրանք, ում ձեռքերում են լծակները, տապալեցին գործը։ Գինը՝ մեծ թվով հիվանդներ, մահեր, ողբերգություններ, գերլարված պայմաններում աշխատող բժշկական համակարգ։ Բանտի կոնցեպցիան ենթադրում է խոշոր տապալումներ սոցիալական ոլորտում, տնտեսության մեջ, քրեածին իրավիճակի զսպման համակարգում, արտաքին հարաբերություններում, այլ տիպի բարքեր, արժեքներ՝ այն, ինչին մենք առնչվում ենք հիմա, և առնչվելու ենք առաջիկայում շատ ավելի սուր։

Սրան զուգահեռ՝ բանտապետը կորցնում է իր հեղինակությունը։ Հենց այդ պատճառով՝ հրապարակային հարձակման է ենթարկում իր կիսահակառակորդներին՝ ցույց տալու, որ կա՛մ, որ ուժե՛ղ եմ։

Կարճաժամկետ փուլում իրավապահներով, դատարաններով, հրոսակներով կարելի է վախի և պսևդոկառավարելիության մթնոլորտ ստեղծել։ Բայց դա ամեն վայրկյան մոտեցնում է համակարգի փլուզումը։ Համաշխարհային պատմության մեջ բազմաթիվ են բանտերում, բանտ-պետություններում բունտերի, զանգվածային ընդվզումների, անկառավարելի վիճակների դեպքերը՝ հետագա դրամատիկ զարգացումներով։ Միասնական բանտի գաղափարախոսները և կամակատար օժանդակողները սա պետք է շատ լավ հասկանան։

«Բանտի ադմինիստրացիայի» երեկվա արտագնա խնջույքը դիտարժան էր։  Ցուցադրաբար անել այն, ինչը դու ժողովրդին կոչ ես անում՝ չանել, խախտել բոլոր այն նորմերը, ինչի համար դու պատժում ես ժողովրդին։ Ինչքան պետք է կտրված լինել իրականությունից՝ այդ լուսանկարներն անձամբ տարածելու համար։

Մեզ պարտադրում են բանտ, որտեղ չկա ոչ օրենք, ոչ հեղինակություն։ Ադմինիստրացիան ինքը խախտում է բոլոր օրենքները։ Իրենք իրենց անսահմանափակ, ցանկացած պահի տեստավորվում են, իսկ ժողովրդի համար տեստ չկա, իրենք ցանկացած պահի, երբ մտքներով անցնում է,  ինքնամեկուսանում են պետական ամառանոցներում, իրենք ընդունում են օրենք՝ դիմակ չկրելը պատժելու մասին, և հենց իրենք այդ կանոնը ցուցադրաբար չեն պահում։ Առավոտյան խոսել երկրում առաջիկայում հնարավոր հազարավոր մահերի մասին, իսկ երեկոյան խնջույք անել՝ բոլոր նորմերը խախտելո՞վ։ Բանտում այս պահին չկա հեղինակություն, որի խոսքը կլսեն, որի հորդորով կփրկվեն։ Երկու տարի բոլոր պոտենցիալ հեղինակություններին համառորեն վարկաբեկելուց հետո այսպես էլ պիտի լիներ։
Ուրեմն խնդիրը հետևյալն է՝ բնական ընտրությամբ, պայքարի, կամային և ինտելեկտուալ հատկանիշներով ձեռք բերել լիդեր (լիդերներ),  հեղինակություն (հեղինակություններ) և ինքնակազմակերպման ճանապարհով փրկվել աղետից։
                         
Լավատեսության աղբյուրը

Լավ հասկանալով, որ իրավիճակն իր երեք հիմնական թեմաներով խիստ ռիսկային է՝ համավարակ, սոցիալական խնդիրներ, պատերազմի վտանգ, այնուհանդերձ՝ մենք անհուսության փոսում չենք, չենք հասել անդառնալիության կետին։ Լավատեսության միակ ռեալ աղբյուրը փոխարկելիության հնարավորությունն է. մենք առայժմ կարող ենք պետական բանտից վերափոխվել միասնական նավի։ Դա կբերի աներևակայելի չափերի նոր ռեսուրների ի հայտ գալուն, դա կբերի բոլոր ունակ մարդկանց կարողությունների մեկտեղմանը, երկրի ներսում իրար հարգելու մթնոլորտի հաստատմանը։ Նման պայմաններում հնարավոր կլինի կանգնեցնել համավարակը, աշխուժացնել տնտեսությունը և խուսափել պատերազմից։

Նոր, սոլիդ կառավարության ձևավորման մեխանիզմը հարցի տեխնիկական կողմն է, և դրա վրա պետք չէ սևեռվել։ Կարևորը գաղափարի գիտակցումն է՝ իշխող ուժի, խորհրդարանական ուժերի և հանրային ակտիվ շրջանակների կողմից։ Կա ներկայի իշխանություն, կար անցյալի իշխանություն, մենք պետք է ձևավորենք ապագայի իշխանությունը։ Սա է խնդիրը։

 
 

Շարունակելի

Քաղաքացու որոնողական աշխատանքները շարունակվում են Ընթացիկ տարվա առաջին կիսամյակում ԱԱԾ սահմանապահ զորքերում հարուցվել է 10 քրեական գործ Ռուս զինվորականները հայտնել են Սիրիայում քիմիական զենքի կիրառմամբ սադրանք նախապատրաստելու մասին Գոլ, գոլային փոխանցում ու սպասված հաղթանակ. Մխիթարյանն իր թիմի ամենաբարձր գնահատականն է ստացել (տեսանյութ) «Հայաստանի քաղաքացին կորոնավիրուսից մահանալու մատերիալ չէ». ՀՀ վարչապետ Ուսման վարձի փոխհատուցման և ուսման վարկի հարցում ոչ միատեսակ մոտեցում. ՄԻՊ-ի դիտարկումը 14-րդ միջոցառման վերաբերյալ Թատերական գործիչները ԿԳՄՍ նախարարությանը կխնդրեն աջակցել ներկայացուները վերսկսելու գործում Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը հատեց 30 000-ը. կա 535 մահ Դպրոցներում հեռավար ուսուցման կազմակերպման վերաբերյալ անցկացվել է առցանց հարցում Հայաստանի կորսված հնարավորությունը. ոսկին թանկացել է ավելի քան 10 տոկոսով. Անդրանիկ Թևանյան Պաշտպանության նախարարն ընդունել է Եվրոպայի խորհրդի երևանյան գրասենյակի ղեկավարին «Ժողովուրդ». Վարազդատ Կարապետյանը մեկուսացել է խմբակցությունից «Հրապարակ». Քննարկվում է Արցախ մտնելիս ՊՇՌ թեստի անցկացման հարցը. ի՞նչ կարժենա Արցախ այցը ՀԷՑ-ը տուգանվեց 10 մլն դրամով՝ հաշվիչների ցուցմունքներն ավելի շատ գրելու համար «Ժողովուրդ». ԲՀԿ պատգամավորի գրասենյակը խուզարկել են. ինչ է սպասվում «Ծառուկյան» խմբակցության նախկին պատգամավորներին Դոլարն ու եվրոն շարունակում են աճել. արտարժույթների փոխարժեքներն այսօր «Փաստ». Հանգստյան օրերին իշխանության ներսում բավականին լուրջ «ռազբորկաներ» են ընթացել «Հրապարակ». Կառավարության նախագիծը վրդովել է «Իմ քայլին». Արարատ Միրզոյանը համոզել է հետ կանգնել «Ժողովուրդ». Արմեն Սարգսյանի տարբերակը կքննարկեն․ հանձնաժողովում ոչ բոլորն են կողմ դրան Լույս չի լինելու Երևանի և 3 մարզերի մի շարք հասցեներում «Փաստ». Գագիկ Հարությունյանը համագործակցո՞ւմ է Վենետիկի հանձնաժողովի հետ «Հրապարակ». Գագիկ Ջհանգիրյանի փեսան՝ ՏՄՊՊՀ անդամ. ո՞վ է «Իմ քայլից» մասնակցել գործին Երեկոյան ժամերին սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ Ողբերգական ավտովթար Շիրակի մարզում. բախվել են Mercedes-ն ու Honda-ն. կա 1 զոհ, 1 վիրավոր. Shamshyan.com Վերաքննիչ դատարանը Գագիկ Ծառուկյանին կալանավորելու որոշում չի կայացրել. Երեմ Սարգսյան ՄԻԵԴ-ը մերժել է Գյուլումյանը և մյուսներն ընդդեմ ՀՀ սահմանադրության փոփոխությունների հայցը Նիկոլի աներորդու դատարանային անգրագետ ջղաձգումները. Գագիկ Համբարյան «Ամերիաբանկ»-ում հերթական խոշոր չափի կեղծ եվրոներ են փոխանակել. Shamshyan.com Կասեցվել է շինարարական մի շարք խանութների գործունեություն. ՇՎՏՄ-ն շարունակում է ստուգայցերը Հրայր Թովմասյանն անցկացրեց պետական մեքենայի ներգործությանը դիմագրավելու վարպետության դաս. Գոհար Մելոյան Հակահայկականությունն Ալիեւի իշխանության պաշտպանության վերջին գիծն է. ԱԳՆ Վիվա-ՄՏՍ-ը հայտարարություն է տարածել Ժամանակավորապես անհասանելի է ՃՈ 177 թեժ գծի հեռախոսահամարը «Դղյակ» ռեստորանից մարմնի բազմաթիվ վնասվածքներով հիվանդանոց է տեղափոխվել 18-ամյա տղա. Shamshyan.com Հոսանքի տատանման հետեւանքով ֆիքսված եւ շարժական կապի հետ առաջացած խնդիրը կարգավորման ընթացքում է. Ucom ընկերություն Ucom-ի ցանցում տեխնիկական խնդիրների պատճառով խաթարվել է թվային ցանցով որոշ ալիքների հեռարձակումը Ծառուկյանի խափանման միջոցի մասին որոշումը Վերաքննիչ դատարանը բեկանեց ու գործն ուղարկեց նոր քննության Հուլիսի 9-ին կիրականացվի Մոսկվա-Երևան չարտերային չվերթը Հուլիսի 8-ի ստուգումներով հայտնաբերվել է օրինախախտման 2938 դեպք. խախտումների ընդհանուր թիվը 77486 է Տրանսպորտային միջոցի սեփականատերը կտուգանվի վաճառքի և վարձույթի նպատակով մայթեզրին կայանելու համար Արցախ մուտք գործելու համար գործելու են նոր պահանջներ. պարետի նոր որոշում Արցախի ԱԳՆ-ն արձագանքել է Ալիևի հայտարարություններին Գյումրու Տուն-ինտերնատի վարակված տարեցների թիվը հասավ 56-ի. մահացածների թիվը 3-ն է Օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ ու խուզարկություններ. հայտնաբերվել են ատրճանակ ու թմրամիջոցներ Խոշոր հրդեհ Որոտան գյուղի մոտ. այրվում է 30 հա տարածք. մարմանը մասնակցում է 33 փրկարար 60 կմ/ժամ առավելագույն արագություն սահմանելու որոշումը կարող է փոփոխվել, եթե սպասված արդյունքը չտա Կասեցվել է շինարարական մի շարք խանութների գործունեություն. ՇՎՏՄ-ն շարունակում է ստուգայցերը Բաբաջանյանը ԼՀԿ-ի ցուցակով ստացած մանդատը ծառայեցնում է այլ կուսակցություն ստեղծելու համար․ Խաժակյան «Բարսելոնան» մտադիր է կրճատել Լիոնել Մեսսիի աշխատավարձը Տորֆավանի բնակիչը ոստիկանին հայհոյել է և դանակով հարվածներ հասցրել. նա ձերբակալվել է Իրանը հարգում է Հայաստանի որոշումը․ Իրանի դեսպանը՝ Իսրայելում ՀՀ դեսպանություն բացելու մասին Քանյե Ուեսթը մտադիր է ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններին մասնակցել որպես անկախ թեկնածու Հակառուսական քարոզը շարունակվում է. ՀՀ դպրոցների ռուսական դասարաններում սովորող հայ աշակերտներին տեղափոխում են հայկական դասարաններ ԿԸՀ-ն մերժեց «Լուսավոր Հայաստան»-ի դիմումը. մանդատը չեն վերցնի Շատ հնարավոր է, որ նախագիծը նորից շրջանառվի. Արարատ Միրզոյանը՝ դիմակ չկրելու տուգանքները բարձրացնելու մասին (տեսանյութ) Էս միջազգայինները ոնց որ Նիկոլին քաշում են հա՞․ Բագրատ Եսայան Ազատ ոճային ըմբիշները սկսում են մարզական հավաքը Իսկ Արմեն Սարգսյանի մոտ երդում ուտողները պարտավո՞ր են այն պահել․ Սևակ Հակոբյան Ոստիկանների կողմից ապօրինի ծառահատման դեպքը թաքցնելու վերաբերյալ գործն ուղարկվել է դատարան Ովքե՞ր կարող են բաց տարածքում դիմակ չկրել. պարետի նոր որոշումը Փաշինյանի հեռացման պահանջը այլևս հանրային օրակարգի հարց է․ Գարեգին Պետրոսյան Հունաստանի խորհրդարանը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը Եթե սրանք կարողացան լափել եկեղեցին, անցնելու են բանակին, ու դա կլինի Հայոց նորանկախ պատմության ամենաանփառունակ էջը․ Սերգեյ Յարմալոյանը՝ իշխանություններին Իմքայլական պատգամավորները դիվերսիա՞ են փորձում իրականացնել Փաշինյանի կառավարության դեմ․ Zham.am «Քլոյանը կտխրի»․ Սարգիս Քլոյանի կողմից՝ Նարեկ Մանթաշյանի և 5-րդ ալիքի դեմը հայցը դատարանը վարույթ չի ընդունել Նիկոլին էլ պետք չի, որ ժողովուրդն իրեն սիրի, հիմա արդեն Նիկոլն ուզում է, որ ժողովուրդն իրենից վախենա․ Մենուա Հարությունյան Ե՞րբ և ի՞նչ պատասխանատվություն է այս մարդը կրելու․ Էլիզաբեթ Պետրոսյան Կյանքից հեռացել է ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Վլադիմիր Աբրահամյանը Հուլիսի 8-ին փակ փողոցներ կլինեն Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսի 5 նոր դեպք Անցել է 12 օր. ջրափրկարարները վերսկսել են Սեւանա լճում կորած քաղաքացու ստորջրյա որոնողական աշխատանքները Գործադիրն ԱԺ-ի քննարկմանն է ներկայացրել ՏՄՊՊՀ անդամի պաշտոնում Կարեն Սեդրակյանի թեկնածությունը Համայնքապետարանին պատճառել է խոշոր չափի՝ 2.102.445 ՀՀ դրամի վնաս․ Վաղաշենի գյուղապետին մեղադրանք է առաջադրվել Ինչ տարիքի են եղել կորոնավիրուսից մահացած պացիենտները «Փաստ»․ Սորոսի գրասենյակը «Հայ եկեղեցու պատմության» հարցով տասնյակ քննարկումներ է անցկացրել Հաստատվել է կորոնավիրուսի 535 նոր դեպք, մահացել է 18 մարդ ՊՆ փոխնախարար Գաբրիել Բալայանը վարակվել է կորոնավիրուսով «Կյանքի խոսք» կոչվող աղանդը դիմելու է ՀՀ Կառավարությանը` պահանջելով, որ իրենց շաբաթվա մեջ օրեր հատկացվեն, որպեսզի եկեղեցիներում ծեսեր անեն․ Մելիք-Շահնազարյան ԱԺ հանձնաժողովը հավանություն տվեց ԿԲ խորհրդի անդամի պաշտոնում Հովհաննես Խաչատրյանի թեկնածությանը «Կադիլակ», «Բենթլի» և առանձնատներ. նախագահ Արմեն Սարգսյանն ու նրա տիկինը հայտարարագիր են ներկայացրել