Երևան, 12.Օգոստոսի.2020, 00:00
Ամուլսարի վերաբերյալ մեր հայտարարություններն ուժի մեջ են. Ավինյան Պարետատունը պատրաստվում է վերանայել մի շարք վայրերում դիմակ պարտադիր կրելու պահանջը «Լուսավոր Հայաստանը» կներկայացնի «Արտակարգ դրությունը վերացնելու մասին» ԱԺ որոշման նախագիծ. Էդմոն Մարուքյան Արտակարգ դրության ժամկետը երկարաձգվեց ևս մեկ ամսով Կորոնավիրուսի հաստատված դեպքերի թիվն աճել է 201-ով. գրանցվել է 3 մահ Թուրքիայում տեղի ունեցած երկրաշարժը զգացվել է ՀՀ Արմավիրի և Արարատի մարզերում՝ 4 բալ, իսկ Երևանում՝ 3-4 բալ ուժգնությամբ Դատական նիստը հետաձգվեց մինչև սեպտեմբերի 8-ը․ Յուրի Խաչատուրովի պաշտպանը չի կարողացել ներկայանալ Դատարանը շարունակում է սահմանադրական կարգի ենթադրյալ տապալման գործով լսումները (ուղիղ) Պարզաբանում՝ զբոսաշրջային ուղղություններով չարտերային թռիչքների մասին Կորոնավիրուսի հաստատված դեպքերի թիվն աճել է 160-ով, 7 մարդ մահացել է

Միֆերի ապամոնտաժումը. լեգենդ 4. Քոչարյանը ստեղծեց «շինարարական փուչիկը». Վիգեն Երեմյան

ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի շուրջ բազմաթիվ ստահոդ լեգենդներ են հորինվել, որոնցից մեկն էլ վերաբերում է «շինարարական փուչիկին»: Այլ կերպ ասած, այն շինարարական բումը, որ կար երկրում, որն ապահովում էր տնտեսական աշխուժություն, որն ապահովում էր տնտեսական աճ, ՀՀ նախկին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի, էկոնմիայի նախարար՝ Ն. Երիցյանի  թեթեւ ձեռքով որակվեց որպես «շինարարական փուչիկ»:  Ձևակերպումը շատ արագ հոգեհարազատ դարձավ  մի շարք լրատվամիջոցների, Տեր-Պետրոսյանական իշխանության տնտեսագետների,  որոնք այն այլևս բաց չթողեցին։

«Շինարարական փուչիկ» արտահայտությունը սկսվեց շրջանառվել 2009 թվականից համաշխարհային ճգնաժամի տարիներին։  «Շինարարական փուչիկ» հասկացությունը դարձավ հայկական տնտեսագիտական մտքի ամենաքննարկվող թեման: Եւ հիմա տեղին է մեկ անգամ եւս շեշտել, որ «շինարարական փուչիկը» տնտեսագիտական կատեգորիա չէ միայն այն պատճառով, որ փուչիկ չի կարող ձեւավորել այն գործունեությունը, որը հանգեցնում է իրական ակտիվների ստեղծմանը:

Աշխարհում չկա այնպիսի կառավարություն, որը շինարարության տեմպերը կասեցնելու ծրագրեր հղանա ու իրագործի: Ու չկա նաեւ այնպիսի տեսություն, որը վտանգավոր կհամարեր շինարարության արագ աճը: Չկար, բայց հայտնվեց Հայաստանում: Ավելին, դրա հետ մեկտեղ սկսեցին Ռոբերտ Քոչարյանին մեղադրել նրա համար, որ Հայաստանը տնտեսական վերելք էր ապրում:

Առհասարակ հեշտ է եւ սեփական տեսանկյունից առավել օբյեկտիվ է չկարողանալու պատճառով չստեղծած արդյունքը, դրա բացակայությունը վերագրել ուրիշին, գտնել այլ մեղավորի ու հերոսաբար հրեշտակային անմեղությամբ պայքարել նշանակված մեղավորի դեմ, մանավանդ, երբ «մեղավորը» քեզ հետ գլուխ դնելու ցանկություն կամ ժամանակ չունի։ Բայց այս դեպքում դժվար է Ռոբերտ Քոչարյանին մեղադրել իր նախագահության տարիներին երկրում համարժեքը չունեցող շինարարական աշխատանքների կատարման համար՝ դրանք որակելով որպես «շինարարական փուչիկ»։ Ընդհանրապես անհասկանալի եւ դատարկ են «շինարարական փուչիկ» հորինողների փաստարկները։

Ի՞նչ են ուզում ասել «շինարարական փուչիկի» սցենարիստները, ի՞նչ էր պետք անել այդ «չարիք» «շինարարական փուչիկը» վաղաժամ պայթեցնելու համար(եթե դա կար)։ Կանգնեցնե՞լ շինարարությունը երկրում, վիժեցնե՞լ ներդրումային նախագծերը։ Հետաքրքիր է, թե շինարարական փուչիկ արտասանողներից ո՞վ էր պայքարելու շինարարության դեմ, եթե պետության ղեկավար լիներ։ Անհասկանալի է, թե ինչպես կարելի է երկրում հսկայածավալ, լայնամասշտաբ ներդրումներ բերող գործընթացին՝ շինարարության ակիտվությանն, անվանել շինարարական փուչիկ եւ դրա վրա եզրակացություններ անել։

 1997 թվականի կապիտալ շինարարության ծավալները, 57 մլրդ դրամից աճելով, հասել են 2007-ին  667,3 մլրդ դրամի (2004-ին՝ 276,4 մլրդ, 2005-ին՝ 435,1 մլրդ, 2006-ին՝ 643,8 մլրդ)։

Օտարերկրյա ներդրումների՝ 1991-1997թթ․ գումարային ծավալը 125.9 մլն դոլար, 1998-2007թթ․՝  3,651 մլրդ դոլար։

1998-2006թթ․ ընթացքում աղետի գոտու վերականգնման ծրագրերի շրջանակներում իրականացված շինարարական աշխատանքների շնորհիվ ավելի քան 20.000  ընտանիք բարելավել է բնակարանային պայմանները։

Ընդամենը փոքրիկ հիշեցում նրանց համար, ովքեր մոռացել են եւ տեղեկանք նրանց համար, ովքեր չգիտեն. Ռոբերտ Քոչարյանի ջանքերի շնորհիվ ամբողջովին, հիմնովին նորոգվել են Առնո Բաբաջանյանի անվան համերգասրահը, Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնը, Արամ Խաչատրյանի անվան մեծ համերգասրահը, կառուցվել է Բարեկամության էստակադան (մի պահ պատկերացրեք, թե ինչ կլիներ երթեւեկության հետ այդ հատվածում հիմա, եթե այն ժամանակին կառուցված չլիներ), ամբողջությամբ թարմացվեց, նորոգվեց Հանրապետության հրապարակն ու Աբովյան փողոցը, Սախարովի հրապարակը, Իսակովի փողոցը,  կառուցվեց Էրեբունին Արաբկիրին կապող ավտոճանապարհը, որով բեռնաթափվեց կենտրոնական հատվածի երթեւեկությունը:

Շատերն այսօր ձեւացնում են, թե չեն հիշում, որ Հյուսիսային պողոտայի կառուցման նախաձեռնությունը պատկանում է հենց Ռոբերտ Քոչարյանին: Երեւանի կենտրոնը խարխուլ, առնետներով լեցուն տնակների եւ կածան հիշեցնող փողոցների փոխարեն ստացավ մի կառույց, որով հիանում են մեր քաղաքի հյուրերը:

Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտոնավարման օրոք կառուցվեցին միջպետական նշանակության ունեցող ճանապարհներ, դրանք հիմնովին նորոգվեցին, կառուցվեց Դիլիջանի ոլորանների թունելը, որի կառուցումը խորհրդային տարիներին այդպես էլ չավարտվեց:

Այնքան շինարարություն, որքան եղել է Քոչարյանի ժամանակ Հայաստանում, աղետի գոտում, չի եղել ոչ մի ժամանակ։ Եվ դատելով զարգացումներից՝ այն երկար ժամանակ դեռ մնալու է չհաղթահարված ցուցանիշ։

Ցանկացած իշխանություն նախ պետք է կարողանա այսպիսի ցուցանիշներ ապահովել, հետո պնդել, որ տնտեսական հեղափոխություն է անում, կախարդական փայտիկ էլ ունի։ Ծրագրված 4,9 տոկոս տնտեսական աճով տնտեսական հեղափոխությո՞ւն, թե՞ խոստումներով լի կախարդական փուչիկ։

Ռոբերտ Քոչարյանի նախագահության տարիներին սկսվեց  բնակելի շենքերի բուռն կառուցումը, որը թույլ տվեց շատ-շատերին լուծել բնակարանային խնդիրը, թույլ տվեց խուսափել սոցիալական խորը ճգնաժամից, քանի որ հետխորհրդային շրջանում չէր կառուցվել ոչ մի նոր շենք, իսկ տասնյակ հազարավոր երիտասարդ ընտանիքներ բնակարանի խնդիր ունեին:

Ի վերջո, շինարարաության վերելքը նպաստեց նաեւ իրական ներդրումների աճին: Ընդ որում, այնպիսի եւ հսկայածավալ, որի արդյունքներն իրենց վրա զգում էին երկրի բնակչության գրեթե բոլոր շերտերի ներկայացուցիչները:

Հատուկ պետք է ընդգծել, որ եթե չլիներ շինարարության ծավալների կտրուկ աճը, ապա երկրում չէին աշխուժանա այնպիսի ճյուղեր, ինչպիսիք են շինանյութերի արտադրությունը, կահույքագործությունը, կենցաղային տեխնիկայի շուկան,  շինգործիքների արտադրությունը, բացի այդ չէին աշխուժանա կերամիկական առարկաների, սանտեխնիկայի, շատ ու շատ այլ բիզնեսներ:

Միաժամանակ այս ամենը հանգեցրեց նրան, որ կտրուկ նվազեց գործազրկությունը, կարելի է ասել վերացավ գործազրկությունը բարձրորակ եւ միջին շինարարների, էլեկտրիկների, սանտեխնիկների շրջանում: Այդ տարիներին իր գործի լավ մասնագետ գտնելը լուրջ խնդիր էր եւ սա էլ հանգեցրեց նրան, որ բազմաթիվ երիտասարդներ, որոնք այս կամ այն պատճառով մասնագիտություն չունեին, արհեստի չէին տիրապետում, սովորեցին այս կամ այն գործը:

Տնտեսագիտության մեջ գոյություն չունի «շինարարական փուչիկ», բայց գոյություն ունի «հիփոթեքային փուչիկ» հասկացությունը, որին մենք արդեն իսկ բախվում ենք:

Հիփոթեքային վարկերի տոկոսադրույքներն իջնում են, իսկ բնակարանների, տների գներն աճ են արձանագրում, քանի որ շինարարություն գոյություն չունի: Հիփոթեքային վարկով տուն գնողների թիվն այս կամ այն պատճառով աճում է, իսկ նոր բնակարաններ, նոր տներ անհրաժեշտ կամ բավարար քանակով չեն կառուցվում:

Եւ հիմա Հայաստանը բախվում է «հիփոթեքային փուչիկի» հետ: Բացի այդ, շուկան ծանր հարված է ստանալու նաեւ կառավարության կողմից իրականացվող անհասկանալի գործողությունների արդյունքում: Երբ որոշում ես գնալ  գույքահարկի  բարձրացման ճանապարհով, երբ ամեն ինչ անում ես, որ տուն, բնակարան պահելու ծախսերը կտրուկ աճեն, ապա  բնակարան գնելու ցանկություն  քչերը կունենան, բացի այդ, նրանք, ովքեր բնակարաններ ունեն, բայց ապրում եւ աշխատում են Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Ղազախստանում, Ֆրանսիայում, ԱՄԷ-ում, հաստատ ամեն ինչ անելու են այդ բեռից ազատվելու համար: Շուկան քանդվելու է, փլվելու է, որի մասին պոպուլիստ իշխանությունները, կարծես թե, չեն էլ մտածում:

Եւ վերջում ամենակարեւորի մասին՝ բուռն շինարարությունը, ոմանց կողմից հեգնանքով շեշտվող «շինարարական փուչիկը» հանգեցրեց նրան, որ արտագաղթը, բառիս բուն իմաստով կանխվեց, սկսվեց ներգաղթ: Ավելին, նույնիսկ այլեւս Ռուսաստան արտագնա աշխատանքի մեկնողների թիվը կտրուկ նվազեց: Հաճելի եւ օգուտով էր Հայաստանում մնալը եւ խոսելը: Սրանում համոզվելու համար, ուղղակի նայեք վիճակագրական չոր թվերը. Միայն և միայն 2005-2007 թվականներին  է Հայասանում եղել ներգաղթ։ Ինչու՞. որովհետև եղել է աշխատանք, այդ թվում բուռն զարգացող շինարարական ոլորտում։

Սա է իրականությունը, իսկ մնացածը սեփական տապալումները ուրիշի վրա բարդելու պարզ ցանկություն։ ՉԻ ստացվելու։

 

Վիգեն Երեմյան

«Իմ ձայնը» նախագիծ

Լիբանանի նախագահին հուլիսի 20-ին հայտնել են Բեյրութի նավահանգստում առկա վտանգավոր պայթուցիկ նյութերի առկայության մասին Իրանում ՀՀ դեսպանը այցելել է ԻԻՀ Իսլամական խորհրդի մեջլիս Այսօր գրանցվել է խախտումների նվազագույն քանակ. ՍԱՏՄ Ոստիկանները հացադուլ անող Իսրայել Հակոբկոխյանի նկատմամբ դիմակ չկրելու համար արձանագրություն կազմեցին Փրկարարները Հրազդանում հայտնաբերել են 41-ամյա տղամարդու դի Անհրաժեշտ է արդիականացնել Սևրի հաշտության պայմանագրի միջազգային ազդեցությունը. 10 կուսակցությունների հայտարարությունը Կորոնավիրուսի դեմ առաջին պատվաստանյութը կարող է հասանելի լինել արդեն աշնանը. Ռոբերտ Կոխի անվան ինստիտուտ Արցախի Հանրապետությունում արտակարգ իրավիճակի ժամկետը երկարաձգվել է ևս մեկ ամսով Ինքնամեկուսացման նոր կարգ է հաստատվել Պարետի սահմանված նորմերի խախտման համար դադարեցվել է 5071 կազմակերպության գործունեությունը ԱԱԾ նախկին տնօրենը նոր պաշտոն է ստացել (լուսանկար) Ղազախստանը վերսկսում է թռիչքները 7 երկրի հետ Կառավարությունը պետք է հասկանա՝ ո՞րն է հիմնական խնդիրը, որ կարողանա խափանել «մահերի մեքենան». Արթուր Վանեցյան «Առավոտ» Նախկին բռնցքամարտիկ, սպորտի վաստակավոր վարպետ Իսրայել Հակոբկոխյանը հացադուլ է հայտարարել Կինը սպառնացել է պատշգամբից նետել երեխային (տեսանյութ) ԱԺ դեմ քվեարկեց «Լուսավոր Հայաստանի» ներկայացրած «Արտակարգ դրությունը վերացնելու մասին» որոշման նախագծին Քաղաքացին ցած է նետվել կամրջից Գավառի դեպքերով միջանկյալ հաղթանակ․ Կոնտրա Լեգեմ փաստաբանական բյուրո Հպարտ եմ, որ ավագ որդիներս ծառայում են Հայրենիքին, իսկ փոքր որդիս գիտի՝ որտեղից է սկսվում Հայրենիքը. Սեյրան Օհանյան Կասեցումներ՝ Սևանի հյուրանոցներում, ուժեղացված ստուգայցեր՝ մարզերում և Երևանում. ԱԱՏՄ-ի ստուգայցերը Ամուլսարի վերաբերյալ մեր հայտարարություններն ուժի մեջ են. Ավինյան Վարչապետի որոշմամբ ստեղծվել է աշխատանքային խումբ, որը զբաղվելու է ՀՊՏՀ-ում տեղի ունեցած գործընթացներով Վաղը ևս սպասվում են ջրամատակարարման դադարեցումներ Փաստ է, որ ճգնաժամային կառավարման փորձ չունեցող իշխանությունները կորոնավիրուսի համավարակի իրավիճակի գնահատումը հենց սկզբից սխալ են արել. Արմենակ Դանիելյան Քաղաքական իշխանությունը անպատասխանատվության մեծագույն ներկայացուցիչն է. Հովհաննես Հարությունյան Մյասնիկյան գյուղի 34-ամյա բնակիչը ձերբակալվել է՝ համագյուղացուն դանակահարելու կասկածանքով Կորոնավիրուսի համար հատկացվող գումարները մսխում են նախարարի ընկերները. Նարեկ Մանթաշյան Կորոնավիրուսի հետևանքով 1000-ից ավել մարդ է մահանում, իսկ նախարարը իր կնոջ կազմակերպության վրա պետպատվերներ ա պաս անում, ատկատներով ա զբաղված. Կորյուն Գրիգորյան Պարետատունը պատրաստվում է վերանայել մի շարք վայրերում դիմակ պարտադիր կրելու պահանջը COVID-19 ախտորոշմամբ պացիենտներից 258-ը ծանր, 57-ը` ծայրահեղ ծանր վիճակում են Մարդիկ արդեն ինքնասպան են լինում այս վիճակից, դուք չե՞ք հասկանում լրջությունը. ցուցարարը՝ վարչապետի օգնականին «Լուսավոր Հայաստանը» կներկայացնի «Արտակարգ դրությունը վերացնելու մասին» ԱԺ որոշման նախագիծ. Էդմոն Մարուքյան Բժիշկը պատմել Է ուղեղի վրա կորոնավիրուսի ազդեցության մասին Թուրքիայում փոխնահանգապետը սպանել է մորն ու եղբորը Հանրապետությունում առաջիկա օրերին սպասվում են տեղումներ Արարատ Միրզոյանը պատգամավորներին խնդրում է շտապ ներկայանալ Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճ Օգոստոսի 12-13-ին սպասվում է Պերսեիդների ասուպային հոսք. Բյուրականի աստղադիտարան Հալեպում հայ համայնքն առաջին անհրաժեշտության պարենային ապրանքների և դեղորայքի խնդիր ունի Երևան և Սևան քաղաքներում կլինեն գազամատակարարման պլանային ընդհատումներ Ավտովթարի հետևանքով բուժօգնության տեղափոխված վարորդը հիվանդանոցում մահացել է Օտարերկրացիները կկարողանան ՀՀ ժամանել, հավաքների արգելքը վերացվում է. սահմանափակումները մեղմացվում են Արտակարգ դրության ժամկետը երկարաձգվեց ևս մեկ ամսով Հանցավոր անգործության հետևանքով օտարերկրյա ներդրումների համար նպաստավոր տնտեսական պայմաններով հագեցած Հայաստանը դարձել է ոչ գրավիչ. տնտեսագետ Լոռու մարզում ապօրինի ծառահատման դեպքերի ավելացում է նկատվում Արմեն Աբազյանը նշանակվել է ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ Ինքնաբուխ պատահականությո՞ւն, թե՞... Միհրդատ Մադաթյան (լուսանկարներ) Քանի տարեկան են եղել կորոնավիրուսից մահացած պացիենտները Կորոնավիրուսի հաստատված դեպքերի թիվն աճել է 201-ով. գրանցվել է 3 մահ Լուկաշենկոն բացահայտեց Նիկոլի թիմի «երալաշությունը». Գագիկ Համբարյան Մինսկում ձերբակալել են զանգվածային անկարգությունների համակարգողներին Ոստիկանության բարեփոխումները համակարգող խորհրդում ՀԿ-ներ ներգրավելու համար անցկացվում է մրցույթ Բալահովիտում վարորդը վրաերթի է ենթարկել այլ վթարի հետևանքով դեպքի վայրում գտնվող ՃՈ հետաքննիչին և 6 քաղաքացիների. Shamshyan.com Ջրվեժում շինաշխատանքներ կատարելիս քաղաքացին ընկել է տանիքից․ նրա վիճակը ծանր է Վթարային ջրանջատում Երևանում օգոստոսի 12-ին «Ժողովուրդ». Երևանում բնակարանների գները նվազել են. ինչ իրավիճակ է անշարժ գույքի շուկայում Լույս չի լինելու Երևանի մի շարք հասցեներում և մարզերից երկուսում «Ժողովուրդ». Աշխատանքից ազատված փոխոստիկանապետ Հայկ Մհրյանն առաջիկայում հավանաբար նոր պաշտոն կստանա «Հրապարակ». Նիկոլ Փաշինյանը մեկնել էր Սիսիան հանգստանալու, հանկարծ տեղում որոշել է մի հատ էլ զորամաս մտնի Թուրքիայում տեղի ունեցած երկրաշարժը զգացվել է ՀՀ Արմավիրի և Արարատի մարզերում՝ 4 բալ, իսկ Երևանում՝ 3-4 բալ ուժգնությամբ Արդյո՞ք այս շքեղ առանձնատներից մեկը պատկանում է ԱԺ նախագահի տեղակալ Լենա Նազարյանին. Նարեկ Մանթաշյան Ինչպիսի եղանակ է սպասվում առաջիկայում «Վեոլիա Ջուրը» ՀԾԿՀ-ին առաջարկել է անփոփոխ թողնել խմելու ջրի սակագները Քիչ անց Լիբանան կուղևորվի հումանիտար աջակցությամբ բեռնված հայկական երրորդ ինքնաթիռը Խոշոր ավտովթար Արարատի մարզում. ГАЗ 3102-ի վարորդը գլխիվայր շրջվելով՝ հայտնվել է երթևեկելի գոտուց դուրս (լուսանկարներ). Shamshyan.com ԱՄՆ-ում հաստատված դեպքերի թիվը 5 մլն-ից ավելի է. թարմ տվյալներ Փաշինյանը խոստովանում է, որ մեր կյանքերի գնով էր որոշել վճարել սեփական իշխանությունը երկարացնելու գինը. Արմեն Աշոտյան ՇՎՏՄ-ն մշտադիտարկում է իրականացրել Արմավիրի մարզում, Մասիսում կասեցումներ են կատարվել 2008 թվականի մարտի մեկին մոլոտովյան կոկտեյլները հիշիր ստյոպ և հիշիր նաև քո տարածած ապատեղեկատվությունը. Նարեկ Մանթաշյան Չկա տեր ու ցավող. ՀՀ իշխանությունը չի շտապում խնդիրը հսկողության տակ առնել. Դավիթ Ռստակյանը՝ Ախալքալաքի դեպքերի մասին Ավտովթար Լոռու մարզում. 48-ամյա ոչ սթափ վարորդը 06-ով բախվել է ճամփեզրի թմբին. Shamshyan.com Ադրբեջանի ԶՈւ կորուստները 2020թ. հունիսին. Razm.info Խոշոր ավտովթար Կոտայքի մարզում. Չայնիի ոլորաններում բախվել են Toyota Camry–ն ու Toyota Alphard-ը. կա վիրավոր. Shamshyan.com Արցախի ԱԺ-ն ընդունել է պետական բյուջեի փոփոխությունների մասին օրենքը Չինարիում վիրավորված Արամայիս Հովակիմյանն արդեն ապաքինվել է Շենգավիթում հորը եւ որդիներին դանակահարած 44-ամյա տղամարդը ձերբակալվել է ԴԱՀԿ-ն ներկայացրել է պարտապանի աշխատավարձի և այլ տեսակի եկամուտների վրա բռնագանձում տարածելու կարգը Այրվել է մոտ 10 հա խոտածածկույթ Բեյրութի նավահանգստում տեղի ունեցած պայթյունի հետեւանքով զոհերի թիվը հասել է 171-ի Պարետի սահմանած նորմերի խախտման համար դադարեցվել է 5054 կազմակերպության գործունեությունը Արձակուրդային սպեկուլյացիա. «Իմ Ձայնը» նախագիծ