Երևան, 03.Հուլիսի.2020, 00:00
Վաղ առավոտից խուզարկություն է իրականացվում «Հարսնաքար» հյուրանոցում. Ամրամ Մակինյան Սահմանադրական դատարանում ԱԺ ներկայացուցիչը խնդրել է հետաձգել հուլիսի 7-ին նշանակված գործի քննությունը Մեկ օրում 662 նոր դեպք, 10 մահ Փաշինյանը հայ-ռուսական հարաբերություններում խրեց վերջին սեպը Կորոնավիրուսով վարակման 593 նոր դեպք. մահերի թիվը հասել է 459-ի Երկրաշարժ Արարատի մարզում. էպիկենտրոնում ուժգնությունը կազմել է 3 բալ Մոտակա ժամանակներում կփորձեմ ավելի հանգամանալից պարզաբանումներ տալ բոլոր հարցերի շուրջ. Ռոբերտ Քոչարյան (տեսանյութ) «Երեւան մոլ»-ում տեղակայված ռումբի մասին ահազանգը կեղծ է եղել. ԱԻՆ ԱԻՆ-ը «Երևան մոլ»-ում ռումբի վերաբերյալ ահազանգ է ստացել Մեկ օրում 523 նոր դեպք. կորոնավիրուսի հաստատված դեպքերի թիվը հասավ 26065-ի

Հայկական ընտրություն. միասնական նա՞վ, թե՞ միասնական բանտ. Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ» նախաձեռնության անդամ Վահե Հովհաննիսյանը գրել է․

Համավարակը և դրանով պայմանավորված տնտեսական-սոցիալական՝ բոլորովին նոր իրականությունը պարտադրում են ընտրություն:

Վերջը չերևացող վարակ, հազարավոր ընտանիքներում ողբերգություններ, մահեր, հարյուր հազարավոր գործազուրկներ, հազարներով սնանկացող բիզնեսներ։ Ուրիշ էլ ի՞նչ պետք է լիներ, որ մեզ կստիպեր՝ մի պահ կանգ առնել և ընտրել մեր հետագա ընթացքը։ Նոր իրականությունն ընտրության մեծ հնարավորություն մեզ չի տալիս։ Միևնույն է՝ այլևս ոչինչ հեշտությամբ չի լինելու. մենք չորս կողմից փակ ենք։ Ընտրությունը պետք է վերաբերի երկրի ներսի մթնոլորտին և կառավարման որակին։ Եթե ավելի ընդհանրական և պատկերավոր ներկայացնենք, ապա ընտրության տարբերակներն այս սուղ պայմաններում երկուսն են՝ միասնական նավ կամ միասնական բանտ։ Երկուսն էլ փակ համակարգեր են, երկուսն էլ՝ զգալի ռիսկերով, անորոշություններով, բայց մթնոլորտի և վերջնարդյունքի առումով դրանք արմատապես տարբեր են։

Միասնական նավ

Համաշխարհային ճգնաժամի փուլում, չորս կողմից փակ լինելու պայմաններում երկիրը միասնական նավի վերափոխելու կոնցեպցիայի  հիմքում ընկած է, նախ, կարևորագույն իրողության ընկալումը. աշխարհը փակ է,  յուրաքանչյուրը զբաղված է իր խնդիրներով, և Հայաստանի միակ հույսն իր ներքին ռեսուրսներն են՝ նյութական, մարդկային, ինտելեկտուալ, գործարար, նորարարական և այլն։ Երկրորդ քայլով պետք է ձևավորվեն մեխանիզմները, որոնցով հնարավոր կլինի մոբիլիզացնել ողջ ներքին պոտենցիալը և ուղղել այն գործնական խնդիրների լուծմանը։

Միասնական նավի առանցքը, իհարկե, նավի ներսում տիրող մթնոլորտն է։ Իշխանության ջանքերը պետք է ուղղվեին նախ և առաջ երկրի ներսում համերաշխության և աշխատանքի մթնոլորտ ստեղծելուն։ Մեր իրականությունն այս պահին իսկապես շատ նման է անափ օվկիանոսում հայտնված նավի. մոտակա ափ չկա, տեսանելի ապագայում չի սպասվում,  նավի բոլոր ռեսուրսները սահմանափակ են, հիվանդությանը ու քաղցին, կարող է ամեն վայրկյան գումարվել արտաքին «փոթորիկը»։ Նման պայմաններում նավաբեկությունից խուսափելու պայմաններն են. նավի հստակ կառավարելիությունը, ներքին համերաշխությունը, յուրաքանչյուրի ջանքի և կարողության մեկտեղումը։ Նվազագույնը փետրվար ամսից իշխանությունն այս ընտրությունը պետք է առաջարկեր հասարակությանը։ Եթե սա արված լիներ, մենք կունենայինք լրիվ այլ իրականություն՝ բոլոր խնդիրներով հանդերձ։ Տապալվել է հենց այս ընտրությունը։ Տապալվել է իրական, ընթացիկ կյանքի ընտրությունը, և հիմա խոսել 2018-ի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներից, անլուրջ է։
Հայաստանում այսօր բոլոր երեք կետերով տապալում է. «նավապետին» չեն լսում, նրա խոսքն արժեզրկված է, նա քարոզում է ագրեսիա և պառակտում, չի լսում որևէ գրագետ առաջարկություն, չի մոբիլիզացնում ռեսուրսները։

 
 

Միասնական բանտ

Ընտրության մյուս տարբերակը «միասնական բանտն» է։ Աշխարհը պատերազմական իրավիճակում է։ Տարբեր պետություններ ունեն տարբեր լրջության պետական կառույցներ, պետականության աստիճան, տարբեր ռեսուրսներ։ Այս ամենի հիման վրա յուրաքանչյուրը կազմակերպում է ճգնաժամի փուլում իր պետության կենսագործունեությունը։

Հայաստանի իշխանություններն ընտրեցին «միասնական բանտի» տարբերակը։ Սա ունի կառավարման իր որոշակի առանձնահատկությունները և մթնոլորտը։

Արտակարգ դրության պայմաններում ընդունված մի շարք օրենքները, այս շաբաթներում հարուցվող քրեական գործերը, մարդկանց գույքի վրա կալանքի զանգվածային կիրառումը, սեփականության խլմանն ուղղված քայլերը, դատարանների բեսպրեդելը, և վերջապես՝ վարչապետի կողմից իր պատկերացումների, տեսլականի հրապարակային ներկայացումը, բոլոր առաջարկների արհամարհումը վկայում են իշխանությունների ընտրության մասին՝ Հայաստանը վերածել, պայմանականորեն ասած, միասնական բանտի։

Ուզում եմ շեշտել մի կարևոր բան. այս նոր համապետական բանտում  կալանավորի կարգավիճակում են ոչ թե նրանք, ովքեր անազատության մեջ են, կամ ում վրա քրեական գործեր են բացում, կալանքներ դնում, այլ՝ մենք բոլորս՝ Հայաստանի բոլոր քաղաքացիները, առանց բացառության, այդ թվում՝ կառավարողները՝ «բանտի ադմինիստրացիան»։

Միայն ուժայինների վրա հենված պետության պարագայում մենք չենք կարողանալու դիմակայել մարտահրավերներին։ Ապացույցը համավարակի դեմ պայքարն է։ Նրանք, ում ձեռքերում են լծակները, տապալեցին գործը։ Գինը՝ մեծ թվով հիվանդներ, մահեր, ողբերգություններ, գերլարված պայմաններում աշխատող բժշկական համակարգ։ Բանտի կոնցեպցիան ենթադրում է խոշոր տապալումներ սոցիալական ոլորտում, տնտեսության մեջ, քրեածին իրավիճակի զսպման համակարգում, արտաքին հարաբերություններում, այլ տիպի բարքեր, արժեքներ՝ այն, ինչին մենք առնչվում ենք հիմա, և առնչվելու ենք առաջիկայում շատ ավելի սուր։

Սրան զուգահեռ՝ բանտապետը կորցնում է իր հեղինակությունը։ Հենց այդ պատճառով՝ հրապարակային հարձակման է ենթարկում իր կիսահակառակորդներին՝ ցույց տալու, որ կա՛մ, որ ուժե՛ղ եմ։

Կարճաժամկետ փուլում իրավապահներով, դատարաններով, հրոսակներով կարելի է վախի և պսևդոկառավարելիության մթնոլորտ ստեղծել։ Բայց դա ամեն վայրկյան մոտեցնում է համակարգի փլուզումը։ Համաշխարհային պատմության մեջ բազմաթիվ են բանտերում, բանտ-պետություններում բունտերի, զանգվածային ընդվզումների, անկառավարելի վիճակների դեպքերը՝ հետագա դրամատիկ զարգացումներով։ Միասնական բանտի գաղափարախոսները և կամակատար օժանդակողները սա պետք է շատ լավ հասկանան։

«Բանտի ադմինիստրացիայի» երեկվա արտագնա խնջույքը դիտարժան էր։  Ցուցադրաբար անել այն, ինչը դու ժողովրդին կոչ ես անում՝ չանել, խախտել բոլոր այն նորմերը, ինչի համար դու պատժում ես ժողովրդին։ Ինչքան պետք է կտրված լինել իրականությունից՝ այդ լուսանկարներն անձամբ տարածելու համար։

Մեզ պարտադրում են բանտ, որտեղ չկա ոչ օրենք, ոչ հեղինակություն։ Ադմինիստրացիան ինքը խախտում է բոլոր օրենքները։ Իրենք իրենց անսահմանափակ, ցանկացած պահի տեստավորվում են, իսկ ժողովրդի համար տեստ չկա, իրենք ցանկացած պահի, երբ մտքներով անցնում է,  ինքնամեկուսանում են պետական ամառանոցներում, իրենք ընդունում են օրենք՝ դիմակ չկրելը պատժելու մասին, և հենց իրենք այդ կանոնը ցուցադրաբար չեն պահում։ Առավոտյան խոսել երկրում առաջիկայում հնարավոր հազարավոր մահերի մասին, իսկ երեկոյան խնջույք անել՝ բոլոր նորմերը խախտելո՞վ։ Բանտում այս պահին չկա հեղինակություն, որի խոսքը կլսեն, որի հորդորով կփրկվեն։ Երկու տարի բոլոր պոտենցիալ հեղինակություններին համառորեն վարկաբեկելուց հետո այսպես էլ պիտի լիներ։
Ուրեմն խնդիրը հետևյալն է՝ բնական ընտրությամբ, պայքարի, կամային և ինտելեկտուալ հատկանիշներով ձեռք բերել լիդեր (լիդերներ),  հեղինակություն (հեղինակություններ) և ինքնակազմակերպման ճանապարհով փրկվել աղետից։
                         
Լավատեսության աղբյուրը

Լավ հասկանալով, որ իրավիճակն իր երեք հիմնական թեմաներով խիստ ռիսկային է՝ համավարակ, սոցիալական խնդիրներ, պատերազմի վտանգ, այնուհանդերձ՝ մենք անհուսության փոսում չենք, չենք հասել անդառնալիության կետին։ Լավատեսության միակ ռեալ աղբյուրը փոխարկելիության հնարավորությունն է. մենք առայժմ կարող ենք պետական բանտից վերափոխվել միասնական նավի։ Դա կբերի աներևակայելի չափերի նոր ռեսուրների ի հայտ գալուն, դա կբերի բոլոր ունակ մարդկանց կարողությունների մեկտեղմանը, երկրի ներսում իրար հարգելու մթնոլորտի հաստատմանը։ Նման պայմաններում հնարավոր կլինի կանգնեցնել համավարակը, աշխուժացնել տնտեսությունը և խուսափել պատերազմից։

Նոր, սոլիդ կառավարության ձևավորման մեխանիզմը հարցի տեխնիկական կողմն է, և դրա վրա պետք չէ սևեռվել։ Կարևորը գաղափարի գիտակցումն է՝ իշխող ուժի, խորհրդարանական ուժերի և հանրային ակտիվ շրջանակների կողմից։ Կա ներկայի իշխանություն, կար անցյալի իշխանություն, մենք պետք է ձևավորենք ապագայի իշխանությունը։ Սա է խնդիրը։

 
 

Շարունակելի

Ոստիկանության ուժեղացված ստուգայցերը շարունակվում են (տեսանյութ) Մենք համերաշխություն ենք բերում Հայաստանին. Արթուր Վանեցյան Վաղ առավոտից խուզարկություն է իրականացվում «Հարսնաքար» հյուրանոցում. Ամրամ Մակինյան Փաշինյանը պետական մակարդակով հովանավորում է Խաչատուր Սուքիասյանին ՀՊՏՀ ռեկտորի մրցույթը ևս ապօրինի է․ Ռուբեն Հայրապետյան (լուսանկարներ) Թուրքիայի հարձակման գաղտնի ծրագիրը Հայաստանի վրա կոչվում է «Ալթայ», նպատակը՝ մինչև 2021 թվականի մարտ «լուծել» Ղարաբաղի և Զանգեզուրի հարցը․ Երվանդ Բոզոյան Հարցվածների միայն 18․4 %-ն է համարել, որ իրենց սպասելիքները Նիկոլ Փաշինյանից ամբողջությամբ արդարացել են․ «GALLUP» Ոստիկանության ծառայողներն «Արմնյուզ» հեռուստաընկերությունում են (տեսանյութ) Վրաստանը դեռ չի պատրաստվում ցամաքային սահմանները բացել կորոնավիրուսի պատճառով Անշարժ գույքի հարկի բարձրացման սոցիալ-տնտեսական ազդեցությունը 2021-2026 թ․թ․-ին․ ՏԶՆԿ Սիս համայնքում ինքնակամ կառուցված ձկնաբուծարանն օրինականացվել է, համայնքի իրավունքները՝ վերականգնվել. Դատախազություն Ակնկալում եմ, որ Ոստիկանությունը ղեկավարվելով Սահմանադրության 168, 169, 170 դրույթներից՝ պատշաճ որոշում կկայացնի․ Ա․ Վարդևանյանը՝ ՍԴ-ի այսօրվա միջադեպի մասին Brent տեսակի նավթը մինչեւ 42,71 դոլար Էժանացել Է ԱՄՆ-ում վարակման նոր դեպքերի աճի ֆոնին Բժիշկ Թորոսյանի ախտորոշումը՝ անբուժելի ցինիզմ. 7or.am Հայ-ռուսական դիվանագիտական նոր սկանդալ է հասունանում․ «Հրապարակ» «Արքայաձոր» ռեստորանի դիմաց Mercedes-ը բախվել է Renault-ին, վերջինս, առաջ ընթանալով, բախվել է Lexus-ին․ Renault-ի վարորդը վրաերթի է ենթարկվել (լուսանկարներ)․ Shamshyan.com Հրանտ Նազարյանի մուտքը ՍԴ-ի շենք խոչընդոտած սպաները կատարել են հանցագործություն և չեն կարող ազատվել պատասխանատվությունից․ Ռուբեն Մելիքյան Սպանության փորձ՝ Վանաձորում. հարուցվել է քրեական գործ ՀՊՏՀ խորհրդի նախագահ Վահան Մովսիսյանը դեմ է արտահայտվել ռեկտորի ապօրինի ընտրություններին Նիկոլ Փաշինյանը շանտաժի է դիմում. ռուսները մերժել են և պահանջել են շանտաժի լեզվով չխոսել․ Politik.am Ոստիկանները խոչընդոտել են Հրանտ Նազարյանի մուտքը ՍԴ Մեր երկիը գտնվում է թրքա-ադրբեջանական ուժերի ձեռքում․ ռուսական 102-րդ բազայի դուրսբերման պահանջը դավաճանություն է․ Կորյուն Գրիգորյան Սահմանադրական դատարանում ԱԺ ներկայացուցիչը խնդրել է հետաձգել հուլիսի 7-ին նշանակված գործի քննությունը Հրդեհ՝ Վեդի քաղաքում գտնվող զորամասում Պատերազմի հաղթանակն անտեր մնաց, մինչդեռ աշխարհում ընդունված է պարտությանը որբ թողնել․ Անդրանիկ Թևանյան Աղաջանյանը սպառնու՞մ է Ավինյանին․ իշխանության ներսում կրքերը թեժ են․ Politik.am Կորոնավիրուսային վարակի ևս մեկ նոր օջախ է հայտաբերվել Ստեփանակերտում Գիտնականները բացատրել են կորոնավիրուսի նոր մուտացիայի վտանգավորությունը Ինչ տարիքի են եղել կորոնավիրուսից մահացած պացիենտները Աստված էլ բեթարից ազատի, երբ աբիժնիկ չմոյից միանգամից նախարար են դառնում․ Կարեն Քոչարյան Մեկ օրում 662 նոր դեպք, 10 մահ Դուք ցինիկ եք ու տխմար, պարոն Թորոսյան, դուք աղետ եք մեր ժողովրդի գլխին, հանգիստ նստեք տեղներդ. Հռիփսիմե Առաքելյան «Իրավունք». Նիկոլ Փաշինյանը էլի ցույցեր է հրահրում «Փաստ». Ի՞նչ ճակատագիր է սպասվում դպրոցների տնօրեններին. հատուկ հանձնարարություն է իջեցվել՝ իրականացնել հստակ սելեկցիա «Ժողովուրդ». Վլադիմիր Վարդանյանն «ընդհատակ է անցել» «Ժողովուրդ». Հայկ Մարությանի դերասան ընկերը Դավիթ Խաժակյանից 3 մլն դրամ է պահանջում «Հրապարակ». ՍԴ-ում իսկապես արդեն խոր ճգնաժամ է «Հրապարակ». Կարևոր հարցերն անցկացվում են գաղտնի, գաղտագողի, հանրության աչքից հեռու Ռուբլին աճում է․ արտարժույթների փոխարժեքներն այսօր «Իրատես». Դավիթ Անանյանի հրաժարականի պատճառներից մեկը հենց դա է եղել Վթարի պատճառով 10 ժամով ջուր չի լինելու «Իրատես». Փաշինյանը դիտմամբ է իրեն այդպես պահում` հատկապես Վահագն Հովակիմյանի, վերջերս էլ՝ Վլադիմիր Վարդանյանի նկատմամբ Լույս չի լինելու Երևանում և 2 մարզում «Ժողովուրդ». ՀՔԾ-ն մերժել է, պայքարում են ԱԺ-ում․ Արթուր Ղազինյանի դիմումի մերժումն ու պատգամավորների պահանջը «Հրապարակ». «Մենք կապ չունենք». ինչո՞ւ էր կորել գյումրեցի տատիկի դին Ամոթից գետինը մտնելու, լեզուները համապատասխան տեղ մտցնելու փոխարեն, «թավշյա» իշխանությունները շարունակում են պառակտել հանրությանը. Անդրանիկ Թևանյան Արևոտ և առանց տեղումների եղանակը կուղեկցեն մեզ առաջիկա օրերին ԱԻՆ ջրափրկարարները դադարեցրել են կորած քաղաքացու ստորջրյա որոնողական աշխատանքները Փաշինյանի PR-շչիկի էժանագին կեղծիքներն ու ստերը. Գագիկ Համբարյան Տոմսի արժեքը՝ 13 հազ․ 200 ռուբլի. ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանությունը մանրամասներ է հայտնում վաղվա չվերթի վերաբերյալ Կովկասի համար երկու երկիր է պայքարում՝ Թուրքիան ու Ռուսաստանը. Ստեփան Դանիելյան «Գազպրոմ Արմենիա»-ի, «Նատալի ֆարմ»-ի և մի շարք այլ տնտեսվարողների գործունեությունը արգելվել է պարետի որոշմամբ Ավտովթար Շիրակի մարզում. Գյումրիում բախվել են Mercedes-ն ու 06-ը կա վիրավոր (լուսանկարներ). Shamshyan.com Խոշոր չափերի կեղծ արտարժույթի փոխանակման դեպք Երևանում. Shamshyan.com Մահացած կնոջ հեռախոսից գումար փոխանցողը մայրապետ է. Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ ԲԿ-ն հայտարարություն է տարածել Ինքնաձիգ, ատրճանակներ, նռնակներ․ քաղաքացիները ոստիկանության բաժիններում հրազեններ են հանձնել Զորակոչիկները վարակակիրների հետ՝ նույն հերթում. ինչպե՞ս են պոլիկլինիկաները «կանխում» վարակի ներթափանցումը բանակ. News.am Վրաերթ Կոտայքի մարզում. վարորդը դեպքի վայրից փախուստի չի դիմել. Shamshyan.com Գյումրիի սոցապ աշխատակիցները նպաստառուներից ապօրինի վարձատրություն են ստացել. ԱԱԾ բացահայտումը Կանեմ ամեն ինչ՝ կանխելու երկրում հակառուսական տրամադրությունների ստեղծմանը նպատակաուղղված սադրանքները. Գագիկ Ծառուկյան Եթե համոզված եք՝ սեպտեմբերին համավարակը չի հաղթահարվելու, դա ընդունում ենք որպես դաժան ինքնախոստովանություն. Անի Սամսոնյան Կասեցումներ՝ «ՎՏԲ Հայաստան բանկում», Սոցիալական ապահովության ծառայությունում, առեւտրի կենտրոններում․ ԱԱՏՄ Ստեղծվել է կորոնավիրուսի դեմ պայքարի միջոցառումների արդյունավետությունն ուսումնասիրող քննիչ հանձնաժողով. հայտարարություն Մահացող կնոջ հեռախոսից բուժքույրերը գումար են փոխանցել իրենց համարին. կորած դիակի հետքերով Շքեղ առանձնատների գույքահարկն աճելու է շուրջ 2 անգամ, իսկ էժան բնակարաններինը՝ մինչև 20 անգամ. տնտեսագետ (տեսանյութ) Աշխա՞րհն է մեղավոր, թե՞ Նիկոլ Փաշինյանը. Yerevan.Today Մուտք են գործել Ա. Տիգրանյան փողոցի իր կիսակառույց առանձնատուն եւ գողացել գործիքներ. 2 տղամարդու բերման են ենթարկել Հրդեհ Դիլիջան քաղաքում «Ռոսավիացիա»-ն երկարաձգել է օտարերկրյա քաղաքացիների՝ Ռուսաստան մուտքի արգելքը Հայտնաբերվել է հանրային վայրերում դիմակ կրելու կանոնների խախտման 28 771 դեպք Գյումրեցի տատիկի դին գտնվեց. նրան հուղարկավորել են Նոր Հաճնում, հիմա արտաշիրիմում կարվի. Նաիրա Զոհրաբյան Հայաստանի շախմատի հավաքականը կմասնակցի օնլայն Օլիմպիադային Վերահաստատում եմ դիրքորոշումս Տեր-Պետրոսյանի «Պատերազմ, թե՞ խաղաղություն» գաղափարախոսության վերաբերյալ. այն ինձ ոգեշնչում է․ Արման Բաբաջանյան (տեսանյութ) Գործող իշխանություններն իրենց քայլերով ապացուցում են իրենց արևմտյան գործակալ լինելու փաստը. Հովհաննես Հարությունյան Ոստիկանությունն արտակարգ ծառայություն է իրականացրել քննական վայրերի հարակից տարածքներում (տեսանյութ) Փաշինյանը հայ-ռուսական հարաբերություններում խրեց վերջին սեպը Այսօր կատարված իրավախախտումներին, Սահմանադրության ոտմահարմանը, իշխանության յուրացմանը հաջորդ իշխանությունները պետք է գնահատական տան. Էլինար Վարդանյան Եվ սա դեռ ընդամենը «ծաղիկներն» են․ Տիգրան Ուրիխանյանը՝ Հ1-ի եթերում Նավալնիին հատկացված եթերի մասին Կորոնավիրուսից մահացած 82-ամյա տատիկի դին դեռ չեն գտել Լուկաշենկոն հայտարարել է կորոնավիրուսի նկատմամբ հաղթանակի մասին